فهارس
پایگاه جامع نسخه‌های خطی
عضویت
صفحه نخست موضوعات کتابخانه‌ها و مراکز فهرست‌نگاران جریده آمار درباره ما
ورود عضویت

شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

انسان کامل

از نسفی، عزیزالدین بن محمد (د. ۶۵۰ ق)

کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران · شماره‌ی ۵۳۳

کتابت قرن ۱۲ نستعلیق
/m/46899
شناسه‌ی فهارس: #46899

کاتب و کتابت

کاتب
بی‌کاتب
تاریخ کتابت
قرن ۱۲
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق (تحریری) کیفیت خط:
شمار برگ
۱۳۰ برگ
شمار سطر
۱۹ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۱/۵×۱۶/۵سم
کاغذ
نخودی
جلد
گالینگور سبز

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

بخش‌های خالیِ این نسخه: آغاز نسخه انجام نسخه مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۵، ص ۳۱، ردیف ۲
● انسان کامل = منازل السائرین = رسائل عزیز نسفی / عرفان و تصوف / فارسی ensān-e kāmel = manāzel-os sā’erīn = rasā’el-e ‘azīz-e nasafī نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad (- 13c) تاریخ تألیف: 680ق؛ محل تألیف: شیراز انسان کامل که دربرگیرنده 32 رساله است، گویا در بخارا آغاز کرده و در شیراز 680ق (رمضان 691ق، مرعشی 21: 15) به انجام رسانیده است. انسان کامل نامی است که بعدها به مجموعه او داده شده است. در دیباچه مجموعه رساله‌هایش می گوید: «از این بیچاره خواستند، چند رساله در علومی که دانستن آنها ضروری است بنگارم، گفتم اگر جمله علوم را بیاورم دراز شود. آنچه شما درخواست کنید نویسم، و بیست رساله جمع کردم، ده چنان باشد که مبتدی و منتهی را از آن نصیب باشد و ده چنان باشد که جز منتهی را از آن نصیب نباشد و پیش از رسائل چهار «فصل» نوشتم: 1. در بیان شریعت و طریقت و حقیقت، 2. در بیان انسان کامل، 3. در بیان کامل آزاد (3. در بیان صحبت)، 4. در بیان سلوک». از مقایسه مقدمه «منازل السائرین» با مقدمه «انسان کامل» روشن گردید که وی دو مجموعه رساله به نام «منازل السائرین» دارد: یکی گسترده و یکی کوتاه، از این روی مجموعه‌ای که نام «انسان کامل» چاپ شده همان «منازل السائرین» گسترده است. آغاز: بسمله، حمدله، عاقبه، صلات. اما بعد، چنین گوید اضعف ضعفا و خادم الفقرا عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله از این بیچاره درخواست کردند که می‌باید که چند رساله جمع کنید در علومی که دانستن آن ضرورت دارد مر سالکان را تا ما را مونس و دستوری باشد و تو را ذخیره و یادگاری شود ... چاپ: تهران، با پیشگفتار هانری کربن، با تصحیح و مقدمه ماریژان موله، انتشارات طهوری، چاپ دهم، 1389ش [فهرست مشترک نسخه‌های پاکستان، اسلام آباد 290/3؛ دنا 196/2 (9 نسخه)؛ الذریعه 718/9؛ نسخه‌های منزوی 1806/2؛ مشار فارسی 543/1؛ فهرستواره منزوی 113/7]
...
2. تهران؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی؛ شماره نسخه: 533 18 رساله از منازل السائرین مطول و مختصر. و چند رساله مستقل: 1. تنبیهات، ناشناخته، 2. رساله‌ای دیگر، 3. احادیث اوایل، 4. وحی و الهام و خواب دیدن، 5. تناسخ، در بیان سخن اهل تناسخ، 6. لوح محفوظ عالم صغیر، 7. آداب الخلوة، 8. عشق، رساله در بیان عشق، 9. مبدأ اول و عالم جبروت و عالم ملکوت و عالم ملک، 10. عالم ملک و ملکوت و جبروت، 11. مبدأ اول و عالم ملک و ملکوت و جبروت، 12. ذات و نفس و وجه، 13. سخن اهل وحدت، منزل هفتم، 14. سخن اهل وحدت، منزل هشتم، 15. منزل نهم و دهم، 16. منازل السائرین، خاتمه، 17. مقصد الاقصی، 18. اعتقادات، بیان اعتقاد؛ خط: نستعلیق تحریری، بی‌کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: نخودی، جلد: گالینگور سبز، 130گ، 19 سطر (8×12/5)، اندازه: 11/5×16/5سم [ف: 1-27]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد