شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

اصول دین

از رشتی، کاظم بن قاسم (۱۲۱۲–۱۲۵۹ ق)

کتابخانه لغت نامه دهخدا، تهران · شماره‌ی ۳۰۲/۱

نسخ
/m/39457
شناسه‌ی فهارس: #39457

کاتب و کتابت

کاتب
اسماعیل تفرشی
تاریخ کتابت
بی‌تاریخ
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نسخ کیفیت خط:
شمار برگ
—
شمار سطر
—
اندازه (سانتی‌متر)
—
کاغذ
—
جلد
تیماج تریاکی ضربی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۲

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 302 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۳۰۲/۱ اصول دین (همین نسخه) · رشتی، کاظم بن قاسم
  2. ۳۰۲/۲ النبوة الخاصة و الولاية الخاصة · رشتی، کاظم بن قاسم

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رساله‌ای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۴، ص ۱۸۴، ردیف ۴۶
● اصول دین = اصول عقاید / کلام و اعتقادات / فارسی osūl-e dīn = osūl-e ‘aqāyed رشتی، کاظم بن قاسم، 1212-1259 قمری raštī, kāzem ebn-e qāsem (1798-1843) در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه می‌باشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رساله‌ای در اصول دین، ولی نام ویژه‌ای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است. آغاز: بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رساله‌ای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است انجام: سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین چاپ: تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص [دنا 1086/1 (49 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد؛ الذریعة 192/2 و 198؛ فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه»؛ فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه)؛ مشار فارسی ج 1: 369]
...
46. تهران؛ لغت‌نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 302/1 آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: اسماعیل تفرشی، بی‌تا؛ جلد: تیماج تریاکی ضربی، قطع: بغلی [نشریه: 3-414]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد