نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- سید محمد بن معصوم بن موسوی قطیفی
- تاریخ کتابت:
- بی‌تاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 376 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 19 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« بسمله الحمد لله و صلى الله علی محمد و آله ... هذا مما مسحت به قریحة الاقل ... محمد بن معصوم الموسوی ابن مومن ... فی مدح بعض الاخوان و تهنیة بعض و رثاء بعض و عتاب لبعض و <!-- page: 695 --> مراسلة لبعض و ذم و هجاء لبعض و فی التعشق و الغزل و الحماسة و مخاطبة النفس و ا لشكاية و المواعظ و فی مخاطبة الديار و المنازل ... و فی مدح النبی صلی الله علیه و آله و الائمه علیهم السلام و فی المناجات و فی وصف المحبوب و المحبوبه و فی الحكمة و بيان بعض الاسرار بالشعر من بحر الطويل و البسيط و الوافر و الهزج و السريع و المحدث ... و غير ذلك من الابحر و بالبنود و الرکبانی و النثر المسجع و غیره و ببعض التخميسات و التشطيرات و الشعر المذيل و المردود العجز الى الصدر و غيره من انواع الشعر العجيب و القوافى الغريبه و با بحر غير هذه الابحر المعروفه من غير ترتيب لا نالمقصود جمع النظم فابتدات بالبنود لزيادة شوقى اليها
بحر طویل در تهنیت و رثاء. در مقدمه این بخش مؤلف فهرست مفصلی از اشعار خویش که در این دفتر درج می‌شود یاد می‌کند و چنین به دست می‌آید که او قصد داشت دیوان خویش را در این مجموعه درج کند اما نخست بندهای بحر طویل را که در نزد شاعر اهمیت بیشتر داشت و برای او شوق انگیز بود آورد اما پس از بحر طویلها شعری دیگر از او در این جنگ نیست جز این که در آخر جنگ نیز چند بیتی از خویشتن می‌آورد. هر یک از بحر طویلها دارای تاریخ 1223 تا 1228 و موضوع و مناسب ویژه است اینک نمونه‌هایی از موضوعات بحر طویلها: بحر طویل در رثاء سید مهدی نجل السيد رضا القزوينى که 1223 در دریا غرق شد و تعزیت به پدر و برادران او به انی مناسب، بحر طویل در رثاء سید احمد غرافی در 1226، بحر طویل در مديح شیخ موسی فرزند شیخ جعفر = کاشف الغطاء، و تبریک به مناسب خانه جدید البناء او در 1227، بحر طویل به مناسب در گذشت سید جواد عاملی (صاحب مفتاح الکرامه) در 1228 و تعزیت به دختر زاده او شیخ محمد و ابن عم او سید حسین عاملی، بحر طویل در مدح شیخ موسی (فرزند کاشف الغطاء) هنگام بازگشت او به نجف (به گفته صاحب جنگ وی قبلا به دلیل شیوع فساد در نجف از آن شهر خارج شده بود)، بحر طویل دیگر در مدح همان شیخ موسی که در عنوان آن چنین آمده است: «و له ايضا في مدحه حين رجع الى النجف الاشرف بعد مسيره الى الشاهزاده و رحلته عن بغداد و اصلح بين الدولتين الفرس و الروم »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 3 • صفحه 694 • ردیف 376
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
376. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1188/1-طباطبائی
آغاز: بسمله الحمد لله و صلى الله علی محمد و آله ... هذا مما مسحت به قریحة الاقل ... محمد بن معصوم الموسوی ابن مومن ... فی مدح بعض الاخوان و تهنیة بعض و رثاء بعض و عتاب لبعض و مراسلة لبعض و ذم و هجاء لبعض و فی التعشق و الغزل و الحماسة و مخاطبة النفس و ا لشكاية و المواعظ و فی مخاطبة الديار و المنازل ... و فی مدح النبی صلی الله علیه و آله و الائمه علیهم السلام و فی المناجات و فی وصف المحبوب و المحبوبه و فی الحكمة و بيان بعض الاسرار بالشعر من بحر الطويل و البسيط و الوافر و الهزج و السريع و المحدث ... و غير ذلك من الابحر و بالبنود و الرکبانی و النثر المسجع و غیره و ببعض التخميسات و التشطيرات و الشعر المذيل و المردود العجز الى الصدر و غيره من انواع الشعر العجيب و القوافى الغريبه و با بحر غير هذه الابحر المعروفه من غير ترتيب لا نالمقصود جمع النظم فابتدات بالبنود لزيادة شوقى اليها
بحر طویل در تهنیت و رثاء. در مقدمه این بخش مؤلف فهرست مفصلی از اشعار خویش که در این دفتر درج می‌شود یاد می‌کند و چنین به دست می‌آید که او قصد داشت دیوان خویش را در این مجموعه درج کند اما نخست بندهای بحر طویل را که در نزد شاعر اهمیت بیشتر داشت و برای او شوق انگیز بود آورد اما پس از بحر طویلها شعری دیگر از او در این جنگ نیست جز این که در آخر جنگ نیز چند بیتی از خویشتن می‌آورد. هر یک از بحر طویلها دارای تاریخ 1223 تا 1228 و موضوع و مناسب ویژه است اینک نمونه‌هایی از موضوعات بحر طویلها: بحر طویل در رثاء سید مهدی نجل السيد رضا القزوينى که 1223 در دریا غرق شد و تعزیت به پدر و برادران او به انی مناسب، بحر طویل در رثاء سید احمد غرافی در 1226، بحر طویل در مديح شیخ موسی فرزند شیخ جعفر = کاشف الغطاء، و تبریک به مناسب خانه جدید البناء او در 1227، بحر طویل به مناسب در گذشت سید جواد عاملی (صاحب مفتاح الکرامه) در 1228 و تعزیت به دختر زاده او شیخ محمد و ابن عم او سید حسین عاملی، بحر طویل در مدح شیخ موسی (فرزند کاشف الغطاء) هنگام بازگشت او به نجف (به گفته صاحب جنگ وی قبلا به دلیل شیوع فساد در نجف از آن شهر خارج شده بود)، بحر طویل دیگر در مدح همان شیخ موسی که در عنوان آن چنین آمده است: «و له ايضا في مدحه حين رجع الى النجف الاشرف بعد مسيره الى الشاهزاده و رحلته عن بغداد و اصلح بين الدولتين الفرس و الروم»؛ خط: نسخ، کا: سید محمد بن معصوم بن موسوی قطیفی، بی‌تا، 19گ (1-19) [ف: 23 - 686]