نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- بی‌تاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 24 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 36 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 8/5×17سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوة و السلام على سيدالمرسلين ... اما بعد در تواریخ می‌آید که چون اسکندر فیلقوس رومی بسن شانزده سالگی رسید بفرمان حق سبحانه و تعالی داعیه جهانگیری در دلش سرایت کرد ... چون بنده کمینه از خلوص عقیدت کمر بندگی و هواخواهی حضرت آسمان رفعت خداوندگار امیر اعظم مالک رقاب الامم مولی ملوک طوایف العرب و العجم شاهزاده شهریار غازی قهرمان الماء الطین ظل الله فی الارضین المخصوص بعنايت رب العالمين ... از نظر تربیت و رحمت آنجناب بنده را ملحوظ گردانیده خواست که از بهر کتابخانه آنحضرت طرح ربع مسکون برکشد و آنچه از احوال جهان معلوم باشد شمه در سلک عبارت آورد ... و بمحل عرض رساند تم بالخير انشاء تعالی. باب اول بر دو فصل است فصل اول در ذکر کره زمین و مقدار مساحت آن ... »
انجام نسخه
« اما بعد چنان معلوم کرده ایم که عمارات و آبادانی در اقصای مغرب سبعه بیشتر از اقصای مشرق است .. »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 34 • صفحه 779 • ردیف 24
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
24. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 34/2
آغاز: برابر؛ انجام: اما بعد چنان معلوم کرده ایم که عمارات و آبادانی در اقصای مغرب سبعه بیشتر از اقصای مشرق است ...
خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: انجام؛ 36گ (66پ-101پ)، اندازه: 8/5×17سم [ف: 1-38]