نظام توپخانه

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1778 آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم - پاک خداوند جهان آفرین را درود که جهانرا بچنین جهانبان بیقرین آراسته که در عهد دولت ابد مدت ... ناصرالدین شاه قاجار خلدالله ملکه چون بنده جان نثار را از ملک نمسا بجهة تعلیم علوم متعلقه بتوپخانه بایران خواندند و در دارالفنون بآموزگاری متعلمین مأمور فرمودند ... این چاکر ارادت کیش کریشش نمساوی بمواظبت و ترجمانی میرزا محمد زکی یاور توپخانه رساله در علم مشق توپ نگاشته و مشارالیه بفارسی متداول ترجمه کرده ... این رساله در قواعد مشق توپ است در مشق یک توپ خواه سه پوند باشد خواه شش پوند خواه توپ سواره باشد خواه توپ پیاده از برای انجام خدمات هر یک از این توپهای مفصله که در فوق نوشته شده است با قورخانه انباران که همیشه چهل قدم در پشت سر توپ نگاه میدارند نه (9) نفر توپچی لازم است؛ انجام: این واجب است که مشق توپ را خوب دانست و مقام هر حرکت را درست فهمید و جای قرار گذاشتن هر جنس توپ را درست ساخت و جمیع حرکات را بجلدی و چابکی در مقابل دشمن بجا آورد تا فائده هر حرکت زودتر اثر نماید و دشمن زودتر مستأصل شود. خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ جلد: مقوا، 72ص، 12 سطر ، اندازه: 22×34سم [ف: 5-608]