شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/29670
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد شرف بن حافظ محمد قایم
- تاریخ کتابت:
- 1163ق (1163 هـ.ق)
- محل کتابت:
- قصبه چمه چهته
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 11 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 23 برگ • 9 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 22/5×15/5سم
- کاغذ و جلد:
- نخودی • پارچه
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله الحمدلله الذی جعل بکلمته علم الاعراب مرفوع البناء منصوب اللواء مجرور ذيل الشرف »
انجام نسخه
« فی ایاه نحو ایا و اللواحق حروف و قيل هو اللواحق فقط». نسخه قدیمی نیست ولی در ورقهای که منضم به نسخه است و نیز در «شناسنامه» کتاب این احمدشاه را سهواً از ملوک بهمنی تصور کردهاند که در سال 825 جلوس نموده و به همین جهت تاریخ تحریر آن را در همه جا 826 نوشتهاند در حالی که این تاریخ مخالفت صریح دارد با ضوابط و موازین علمی و فنی نسخهشناسی، و تاریخ کتابت آن به هیچ وجه بهطور قطع و یقین مقدم بر قرن دوازدهم و از این طرف بدون ادنی شک و شبههای متأخر از آن نمیتواند باشد. حال ببینیم این احمد شاه که نسخه در سال دوم پادشاهی او کتابت شده کیست؟ این احمدشاه در یک کلمه هیچ کس جز احمد بهادر از سلاطین مغولی (نه ملوک بهمنی) هند نیست که در دوم جمادی الاول سال 1161 به سلطنت رسیده است و چون کاتب به اقرار خود نسخه را در سال دوم پادشاهی احمد بهادر نوشته پس لامحاله تاریخ کتابت آن 1163 خواهد بود (چندین ماه بعد از تحریر این حاشیه بهمناسبتی بعد از یک تصفح دقیق نسخه مهر کاتب در صفحه آخر از رساله دوم دیده شد که صریحاً واضحاً تاریخ مذکور را دارد نه یک سال جلوتر و نه یک سال عقبتر)، محشی »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر کاتب در صفحه آخر از رساله دوم دیده شد که صریحاً واضحاً تاریخ مذکور را دارد نه یک سال جلوتر و نه یک سال عقبتر)، محشی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
مذیل است به رساله «تحفة الغلمان» در نحو در پنج صفحه که آغاز آن چنین است: «بسمله، الحمدلله سلام علی عباده الذين اصطفی، اللفظ کلمة ان وضع لمعنی لاینقسم علیه»، ، ، 8
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 3 • صفحه 143 • ردیف 11
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6261
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق هندی، کا: محمد شرف بن حافظ محمد قایم، تا: 1163ق، جا: قصبه چمه چهته؛ مذیل است به رساله «تحفة الغلمان» در نحو در پنج صفحه که آغاز آن چنین است: «بسمله، الحمدلله و سلام علی عباده الذين اصطفی، اللفظ کلمة ان وضع لمعنی لاینقسم علیه»، انجام: «فی ایاه نحو ایا و اللواحق حروف و قيل هو اللواحق فقط». نسخه قدیمی نیست ولی در ورقهای که منضم به نسخه است و نیز در «شناسنامه» کتاب این احمدشاه را سهواً از ملوک بهمنی تصور کردهاند که در سال 825 جلوس نموده و به همین جهت تاریخ تحریر آن را در همه جا 826 نوشتهاند در حالی که این تاریخ مخالفت صریح دارد با ضوابط و موازین علمی و فنی نسخهشناسی، و تاریخ کتابت آن به هیچ وجه بهطور قطع و یقین مقدم بر قرن دوازدهم و از این طرف بدون ادنی شک و شبههای متأخر از آن نمیتواند باشد. حال ببینیم این احمد شاه که نسخه در سال دوم پادشاهی او کتابت شده کیست؟ این احمدشاه در یک کلمه هیچ کس جز احمد بهادر از سلاطین مغولی (نه ملوک بهمنی) هند نیست که در دوم جمادی الاول سال 1161 به سلطنت رسیده است و چون کاتب به اقرار خود نسخه را در سال دوم پادشاهی احمد بهادر نوشته پس لامحاله تاریخ کتابت آن 1163 خواهد بود (چندین ماه بعد از تحریر این حاشیه بهمناسبتی بعد از یک تصفح دقیق نسخه مهر کاتب در صفحه آخر از رساله دوم دیده شد که صریحاً واضحاً تاریخ مذکور را دارد نه یک سال جلوتر و نه یک سال عقبتر)، محشی؛ کاغذ: نخودی، جلد: پارچه، 23گ، 8 و 9 سطر ، اندازه: 22/5×15/5سم [ف: 12 - 4]