شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
الاربعون حدیثاً عن الاربعین من الاربعین فی فضائل امیرالمؤمنین
پدیدآور اثر: منتجب الدین رازی، علی بن عبیدالله
پیوند کوتاه:
/m/27812
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- بی‌تاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 19 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- - • -
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« داستانها: الحكايات الاربعة عشر من فهرست (؟)- تيسر الفراغ عن تحرير كتاب الاربعين عن الاربعين من الاربعين فی مناقب اميرالمؤمنين بيمن فضل الله و حسن كرمه. و قد وفيت بما وعدت. و لو سهل الله تعالى و اعطانی المهل و اخر الاجل؛ اضفت الى كتاب فهرست اسماء علماء الشيعة ماشذعنى بحيث يصير مجلد افخما انشاءالله؛ و اضفت الى ما سبق منى من الاربعين كتاب الاربعين عن الاربعين من الاربعين مع الاربعين فى مناقب اميرالمؤمنين بيمن فضل الله و حسن كرمه. و الآن اضيف الى ذلك ما وقع لى من حكايات لطيفة فى مناقبه لايفى بها تحرير بنان و لا تقرير يان. الحكاية الاولى انا الشيخ ابو علی بیهان بن حیدر بن الحسن بن ابى عدى الكاتب فيما اذن له »
انجام نسخه
در مأخذ: «برابر»
انجام این نسخه در مأخذ فهرست‌نگاری، برابر با انجام کتاب قید گردیده است.
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
در دنبال دارد: «و فی السخة المنقول عنها: نجز لاحدى عشرین مضت من شهر الله رجب الاصم سنة احدى ستین ثمان مائة بكرك نوح علیه السلام بقلم العبد الفقیر محمد بن علی بن حسن بن محمد بن صالح الجبعی اللویز انی (م 880). والحمدلله حمدا كثیرا مباركا صلى الله علی سیدنا محمد آله سلم، من نسخة بخط الشیخ شمس الدین محمد بن مکی كتبها بالحلة سنة ست سبعین سبعمائة هو نقل من نسخة بخط (برهان الدین) محمد بن محمد بن علی الحمدانی القزوینی رحمه الله (تلمیذ المؤلف) تاریخها سنة ثلث عشره ستمائة (و هو كتبها من خطه) - ايضا فی هامش مستنسخة المنقول عنها: بلغ مقابلة باصله شهر شعبان سنة احدى ستین ثمان مائة.»، نگارنده «ریاض» می‌نویسد که من نسخه محمد بن علی جباعی را که از روی خط شهید دوم (گویا: یکم درست است) نوشته شده بود در اردبیل دیده‌ام نگارنده روضات می‌گوید که نسخه‌ای به‌خط شهید دوم نزد من بوده است (روضات 380) سرگذشت دانشمند جبعی لویزانی نیای شیخ بهائی در بحار (اجازات 43) دیده می‌شود. در گ 185ر-186پ حدیثی است از شهید یکم درباره خوابی که دیده شده که پیامبر دستور داد کسی را که به علی دشنام می‌داد سر ببرند در بیداری او را کشته یافتند. بدین گونه: «یقول العبد الفقیر الشیخ محمد بن مکی اباح الله علیه من مواهب کرمه فواضل قسمه: اخبرنا شیخنا الامام السعید المرتضی عمید الحق الدین ابو عبدالله عبدالمطلب بن محمد بن علی بن محمد بن الاعرج الحسینی قدس الله روحه ... قال اخبرنی علی بن محمد السمان الشکر بی قال خرجت الی ارض العراق فی طلب الحدیث - فقال الامیر احسن الله جزاک الت بری، القوم براء قال الشیخ علی بن محمد السمان فلم اسمع بالعراق احسن من هذا الحدیث»
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 2 • صفحه 957 • ردیف 19
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 502/3
آغاز: داستانها: الحكايات الاربعة عشر من فهرست (؟)- تيسر الفراغ عن تحرير كتاب الاربعين عن الاربعين من الاربعين فی مناقب اميرالمؤمنين بيمن فضل الله و حسن كرمه. و قد وفيت بما وعدت. و لو سهل الله تعالى و اعطانی المهل و اخر الاجل؛ اضفت الى كتاب فهرست اسماء علماء الشيعة ماشذعنى بحيث يصير مجلد افخما انشاءالله؛ و اضفت الى ما سبق منى من الاربعين كتاب الاربعين عن الاربعين من الاربعين مع الاربعين فى مناقب اميرالمؤمنين بيمن فضل الله و حسن كرمه. و الآن اضيف الى ذلك ما وقع لى من حكايات لطيفة فى مناقبه لايفى بها تحرير بنان و لا تقرير يان. الحكاية الاولى انا الشيخ ابو علی بیهان بن حیدر بن الحسن بن ابى عدى الكاتب فيما اذن له؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ در دنبال دارد: «و فی السخة المنقول عنها: نجز لاحدى و عشرین مضت من شهر الله رجب الاصم سنة احدى و ستین و ثمان مائة بكرك نوح علیه السلام بقلم العبد الفقیر محمد بن علی بن حسن بن محمد بن صالح الجبعی اللویز انی (م 880). والحمدلله حمدا كثیرا مباركا و صلى الله علی سیدنا محمد و آله و سلم، من نسخة بخط الشیخ شمس الدین محمد بن مکی كتبها بالحلة سنة ست و سبعین و سبعمائة و هو نقل من نسخة بخط (برهان الدین) محمد بن محمد بن علی الحمدانی القزوینی رحمه الله (تلمیذ المؤلف) تاریخها سنة ثلث عشره و ستمائة (و هو كتبها من خطه) - و ايضا فی هامش مستنسخة المنقول عنها: بلغ مقابلة باصله شهر شعبان سنة احدى و ستین و ثمان مائة.»، نگارنده «ریاض» می‌نویسد که من نسخه محمد بن علی جباعی را که از روی خط شهید دوم (گویا: یکم درست است) نوشته شده بود در اردبیل دیده‌ام و نگارنده روضات می‌گوید که نسخه‌ای به‌خط شهید دوم نزد من بوده است (روضات 380) سرگذشت دانشمند جبعی لویزانی نیای شیخ بهائی در بحار (اجازات 43) دیده می‌شود. در گ 185ر-186پ حدیثی است از شهید یکم درباره خوابی که دیده شده که پیامبر دستور داد کسی را که به علی دشنام می‌داد سر ببرند و در بیداری او را کشته یافتند. بدین گونه: «یقول العبد الفقیر الشیخ محمد بن مکی اباح الله علیه من مواهب کرمه و فواضل قسمه: اخبرنا شیخنا الامام السعید المرتضی عمید الحق و الدین ابو عبدالله عبدالمطلب بن محمد بن علی بن محمد بن الاعرج الحسینی قدس الله روحه ... قال اخبرنی علی بن محمد السمان الشکر بی قال خرجت الی ارض العراق فی طلب الحدیث - فقال الامیر احسن الله جزاک الت بری، و القوم براء قال الشیخ علی بن محمد السمان فلم اسمع بالعراق احسن من هذا الحدیث» [ف: 5 - 1078]