الاخلاق

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 130/10-ف نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4801. رساله حاضر چنددانشی است و در علوم مختلفی چون اخلاق، منطق، الهیات، و نجوم را دربر می‌گیرد. این رساله دارای خطبه و یا مقدمه‌ای است که شباهت بسیار زیاد با آغاز ولدنامه غزالی دارد که دو نسخه در دانشگاه تهران دارد و آغاز یک نسخه از روحیه فخر رازی در صورتی که آغاز دیگر نسخه‌های روحیه فاقد این مقدمه است. بهر صورت اشتراک این مقدمه در این چند کتاب نیازمند بررسی است گرچه هم ولدنامه غزالی و هم روحیه فخر رازی پس از این مقدمه با این رساله ناهماهنگ‌اند و فصول و مطالب آن متفاوت است. این رساله مشتمل است بر پنج «مقالت»: مقالت اول مشتمل بر پنج «فصل»، 1. بیان آنک سعادت آدمی چیزی دیگر است غیرلذت‌های حسی، 2. سعادات روحانی شریف‌تر از سعادات جسمانی است، 3. شرح لذات عقلی بر سبیل تفصیل، 4. ارواح بشری در استعداد قبول سعادت روحانی و جسمانی متفاوت‌اند، 5. کثرت مال و جاه، سعادت حقیقی نیست؛ مقالت دوم در چند فصل، 1. مراتب سعادت، 2. مدرکات و مراتب آن، 3. قوت عملی نفس انسانی، 4. حد خلق، 5. آیا اخلاق قابل ریاضت است یا خیر، 6. علاج شهوت و غضب؛ مقالت سوم در منطق و در پنج فصل، 1. تقسیم الفاظ، 2. تقسیم معانی، 3. تعریفات، 4. اقسام تصدیقات، 5. قیاسات، 6. مقدمات؛ مقالت چهارم در الهیات در 10 «مطلوب»؛ مقالت چهارم در علم هیئت و شامل ده فصل، 1. صفت اجرام بسیط، 2. مقدمه علم هیئت، 3. اقسام افلاک، 4. مقادیر حرکات کره‌ها، 5. شرح دوایر، 6. دوایر عظام فلکی، 7. اختلاف کواکب در طول فلک، 8. اختلاف کواکب در عرض، 9. شرح احوال زمین. در میراث اسلامی ایران، دفتر هفتم، به کوشش الهه روحی دل، 1377ش، چاپ شده است؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: 4 ربیع الثانی 649ق؛ 21 سطر [فیلم‌ها - ف: 1 - 416]