الفرائد و القلائد
از ثعالبی، عبدالملک بن محمد (۳۵۰–۴۲۹ ق)
دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ·
شناسه‌ی فهارس: #224131
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- بی‌تاریخ
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نامشخص کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۴ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- —
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۵
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 765 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۷۶۵/۱ طبی ۴۳ برگ
- ۷۶۵/۲ الادوية المركبة (مختصر) ۱۲۸ برگ
- ۷۶۵/۳ شبستان اندرز · سپهر کاشانی، عباسقلی بن محمد تقی ۲۹ برگ
- ۷۶۵/۴ الفرائد و القلائد (همین نسخه) · ثعالبی، عبدالملک بن محمد ۴ برگ
- ۷۶۵/۵ اشعار ۳ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۳، ص ۷۲۴، ردیف ۱۹
● الفرائد و القلائد = العقد النفیس و نزهة الجلیس = الفرائد و القلائد فی احکام الرئاسة و انتظام السیاسة / اخلاق / عربی
al-farā’id wa-l qalā’id = al-‘iqd-un nafīs wa nuzhat-ul jalīs = al-farā’id wa-l qalā’id fī aḥkām-ir rīyāsa wa intzām-is sīyāsa
ثعالبی، عبدالملک بن محمد، 350 - 429 قمری
sa‘ālebī, ‘abd-ol-malek ebn-e mohammad (962 - 1038)
سخنان کوتاه و سودمند بزرگان در اخلاق و کشورداری و مثال‌ها و پند و اندرزها. در فهرست تألیفات ثعالبی کتابی به این نام دیده نشد، شاید بخشی از کتاب «التمثیل و المحاضر» وی باشد. کتابی مختصر در هشت «باب»: 1. الاستعانه علی العقل و العلم؛ 2. الاستعانه علی الزهد و العباده؛ 3. الاستعانه علی ادب اللسان؛ 4. الاستعانه علی ادب النفس؛ 5. الاستعانه علی مکارم الاخلاق؛ 6. الاستعانه علی حسن السیره؛ 7. الاستعانه علی حسن السیامه؛ 8. الاستعانه علی حسن البلاغه. بروکلمان کتابی به نام «کتاب آداب» در شمار مؤلفات ثعالبی یاد می‌کند و می‌گوید: «آن را برای حمدونی وزیر سلطان مسعود غزنوی نوشته» ولی نسخه‌ای از آن را نشان نداده است. در منابع و فهارس موجود نام این رساله با عناوین مختلف یاد شده و در بسیاری از نسخه‌ها به عبدالملک بن محمد ثعالبی (- 429ق) نسبت داده شده است و با عنوان‌هایی چون: الامثال = الفرائد و القلائد = العقد النفیس. در مجموعه رسائل وی در بیروت به سال 1317ق نیز در مصر به چاپ رسیده است. در برخی از نسخه‌ها به ابوالحسن محمد یا ابوعلی حسن بن علی بن ابراهیم اهوازی (معاصر ثعالبی)، ابوالحسن علی بن حسین رخجی، نشوان بن سعید حمیری یمنی (- 573ق)، رشیدالدین و طواط، ابوالحسن احمد بن حسین بن علی (زنده: 867ق) و ابواسحاق احمد بن ابراهیم و فخر رازی نیز نسبت داده شده است. یادآوری می‌شود: «احاسن المحاسن» به نام ابوالحسن بن حسین رخجی ضمن خمس رسائل به سال 1301ق به چاپ رسیده و اندکی با الفرائد و القلائد همخوانی ندارد. در کشف الظنون (14/1) از «احاسن المحاسن فی المحاضرات» از عبدالملک ثعالبی نام برده شده که دارای 24 باب است و آغاز آن نیز «الحمدلله مرسل قطرات نیسان الاحسان» می‌باشد و با آن احاسن المحاسن مذکور، همخوانی ندارد. جهت بررسی بیشتر به بیانات ارزشمند استاد عبدالحسین حائری در فهرست کتابخانه مجلس شورای اسلامی (85/22) رجوع شود.
آغاز: بسمله. الحمدلله العلی الکبیر القوی القدیر العلیم الخبیر السمیع البصیر منشیء کل شیء و مبیده و مبدء کل حی و معیده ... اما بعد فان احق ما نطق به اللسان و اعرب عنه البیان ... ما زاد فی شدة البصیرة و عاد بصحة السریرة و طرق طرایق العدل و بین حقایق الفضل و صار تذکرة للاخیار و مزجرة للاشرار و قوة لاولی الالباب و مادر للآداب و اری الادب ادبین ادب شریعة و ادب سیاسة فادب الشریعة ما ادى الى قضاء الفرض و ادب السیاسة ما اعان علی عمارة الارض ... و قد جمعت فی هذا الکتاب الذی صنفته من حلاوة الالفاظ و حلاوة الکلام و الکلم و سمیته العقد النفیس و نزهة الجلیس فاوله الفوائد و القلائد و هی ثمانیة ابواب و تذکر فی کل باب ما یشتمل علیه من الحکم ...
چاپ: مصر، 1327ق، 88ص؛ معجم المطبوعات 658/1؛ مصر 1328؛ و طبع بهامش نثر النظم و حل العقد له ايضا؛ وفى دار الکتب المصریة: الفوائد و القلائد و یسمی الفوائد و القلائد مخطوط تألیف ابی سعید نشوان الحمیری.
[بروکلمان 339/1 و ذیل 501/1؛ نصیحت نامه غزالی چاپ همایی 88؛ تعلیقات حدائق السحر از عباس اقبال 89 -90؛ کشف الظنون: الفوائد و القلائد؛ معجم المطبوعات: 657-658؛ معجم المؤلفین 247/3 و 235/9؛ دنا 903/7 (با انتساب به سه نفر)]
...
19. مشهد؛ دانشکده الهیات؛ شماره نسخه: 765/4
در فهرست با عنوان «مکارم الاخلاق» آمده؛ بی‌کا، بی‌تا؛ 4گ [ف: 1 - 419]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.