شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

عوامل منظوم

از ابن حسام، محمد بن حسام الدین (د. ۸۷۵ ق)

کتابخانه مسجد اعظم، قم · شماره‌ی ۱۰۴۳/۲

کتابت رجب ۱۳۴۰ق نستعلیق
/m/218029
شناسه‌ی فهارس: #218029

کاتب و کتابت

تاریخ کتابت
رجب ۱۳۴۰ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
۲ برگ
شمار سطر
۱۱ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۷/۵×۲۲سم
کاغذ
—
جلد
تیماج قهوه‌ای

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۲

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1043 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۱۰۴۳/۱ العوامل فی النحو · قزوینی، محسن بن محمد طاهر ۶۰ برگ
  2. ۱۰۴۳/۲ عوامل منظوم (همین نسخه) · ابن حسام، محمد بن حسام الدین ۲ برگ

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بعد توحید خداوند و درود مصطفی ×× نعت آل پاک پیغمبر رسول مجتبی

انجام نسخه

انجام
پس ظننت با رایت پس وجدت بی خفا ×× بعد از آن هفت قیاسی اسم فاعل مصدر است / شد تمام این صد عوامل خوش نظام و خوش نسق ×× ناظم و بانی و کاتب را بکن هر دم دعا
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرست کتابخانه مسجد اعظم

ج ۳، ص ۶۷
۲ - عوامل منظوم «۶۰ - ۶۱» (نحو - فارسی) از: کمال الدین بن جمال الدن بن حسام (ابن حسام) (قرن ۸). عوامل جرجانی را در ۲۵ بیت به نظم کشیده است. [فهرست مجلس ۳۵-۱۵، منزوی ۳-۲۰۷۲، دانشگاه ۱۳/ ۳۲۷۰]. آغاز: بعد توحید خداوند و درود مصطفی نعت آل پاک پیغمبر رسول مجتبی هست مدح خسرو قاضی معز الدین حسین حامی دین آفتاب معدلت ظلّ اله... عامل اندر نحو صد باشد چنین فرموده است.. انجام: پس ظننت با رایت پس وجدت بی خفا بعد از آن هفت قیاسی اسم فاعل مصدر است شد تمام این صد عوامل خوش نظام و خوش نسق ناظم و بانی و کاتب را بکن هر دم دعا
( ۱۰۴۳ ) هردو تحریر محمد شریف حسینی خلخالی در ۱۳۴۰ ۶۱ برگ، ۱۷ × ۲۲

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۲۳، ص ۱۰۴، ردیف ۴۵
● عوامل منظوم = المائة العاملة / نحو، شعر / فارسی ‘avāmel-e manzūm = al-me’at-ol ‘āmela ابن حسام، محمد بن حسام الدین، - 875 ؟ قمری ebn-e hosām, mohammad ebn-e hosām-od-dīn (- 1471) اهداء به: معزالدین حسین کرت بن غیاث الدین امیر سیستان (732-771ق) منظومه‌ای در بیان اصول و قواعد نحو که در واقع مبنایش عوامل عبدالقاهر جرجانی (-471ق) بوده و در ضمن 31 بیت بیان شده است. آغاز: بعد توحید خداوند و درود مصطفی ×× نعت آل پاک پیغمبر رسول مجتبی انجام: عامل فعل مضارع معنوی باشد بدان ×× همچنین عامل بود می‌دان یقین در مبتدا چاپ: در جامع المقدمات به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، 1312ق، وزیری؛ 2ص (جامع المقدمات: صص 67-68)؛ ایران، تبریز، دارالطباعه حاج احمد آقا تاجر کتابفروش تبریزی، 1329ق، سنگی، وزیری، 4ص، به اهتمام و درخواست عمدةالتجار مشهدی محمود آقا بن احمد آقا کتابفروش (جامع المقدمات: 139-142ص)؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 6ص (صص 92-97)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی و اهتمام محمد حسین بن آقا محمد جعفر اصفهانی، 6ص (صص 94-99) [لغت‌نامه دهخدا 39/3؛ الذریعة: 360/15؛ نسخه‌های منزوی 2072/3 و 2073؛ دنا، ج7، ص671-673؛ مشترک پاکستان، ج13، ص2568-2572 و 2935-2936؛ فرهنگنامه‌های عربی به فارسی، ص157] شرح و حواشی: 1- شرح العوامل المنظوم
...
45. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 1043/2 آغاز: برابر؛ انجام: پس ظننت با رایت پس وجدت بی خفا ×× بعد از آن هفت قیاسی اسم فاعل مصدر است / شد تمام این صد عوامل خوش نظام و خوش نسق ×× ناظم و بانی و کاتب را بکن هر دم دعا. خط: نستعلیق، کا: محمد شریف خلخالی، تا: رجب 1340ق؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، 2گ، 11سطر، اندازه: 17/5×22سم [ف مخ: 3 - 1410]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد