عمدة الطالب في انساب آل ابی طالب
از ابن عنبه، احمد بن علی (د. ۸۲۸ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
کتابت رجب ۸۶۸ق
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #216522
کاتب و کتابت
- کاتب
- امام بن جلال کرمانی
- تاریخ کتابت
- رجب ۸۶۸ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۲۴ برگ
- شمار سطر
- ۱۹ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۸×۲۶سم
- کاغذ
- —
- جلد
- تیماج
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۲
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1846 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۸۴۶/۱ عمدة الطالب في انساب آل ابی طالب (همین نسخه) · ابن عنبه، احمد بن علی ۱۲۴ برگ
- ۱۸۴۶/۲ الفخرى فى انساب الطالبيين · مروزی، اسماعیل بن حسین ۶۹ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
(تحریر جلالی) الحمدلله الذی خلق من الماء بشراً فجعله نسباً و صهراً و رفع بعض الانام علی بعض فصیره افخم قدراً ...
انجام نسخه
قال العمری و لاخوته محمد و عبدالله و سلیمان بقية بمصر و الشام و لیکن هذا آخر ما اردنا ...
مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها ۱
- مهر: «عبده علی بن علی ۱۲۸۳» (بیضی)
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم
ج ۳، ص ۱۱۵
۱ - عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب «۲ - ۱۲۴» (انساب - عربی)
از: جمال الدین احمد بن علی بن حسین ابن عنبه (۸۲۸ ق).
مؤلف، انساب آل ابی طالب را ابتداءً در حیات تیمور از مختصر شیخش علی بن محمد صوفی نسابه و تألیف شیخ دیگرش ابو نصر سهل بخاری جمع آوری کرده و فوائدی نیز بر آن افزوده است و به تیمور گورکان اهداء کرده است. سپس آن را در غرّه ماه رمضان ۸۱۲ مرتب کرده در یک مقدمه و سه اصل و هر اصل در چند فصل که کتاب حاضر را تشکیل داده است.
[الذریعه ۱۵-۳۳۷، کشف الظنون ۲-۱۱۶۷، فهرست عکسی مرکز احیاء میراث اسلامی ۱/ ۴۰۱].
آغاز: الحمد لله الذی خلق من الماء بشرآ فجعله نسبآ و صهرآ و رفع بعض الانام علی بعض.
( ۱۸۴۶ )
کتاب اول نسخ امام بن جلال کرمانی در رجب ۸۶۸ کاتب در این تاریخ هشتاد ساله بود، با مهر بیضوی «عبده علی بن علی ۱۲۸۳».
و کتاب دوم نسخ شعبان ۸۶۲ بسم الله هردو کتاب زرین است.
۱۹۵ برگ، ۱۸ × ۲۶
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۲، ص ۹۶۷، ردیف ۲
● عمدة الطالب في انساب آل ابی طالب / انساب / عربی
‘umdat-uṭ ṭālib fī ansāb-i āl-i abi-ṭālib
ابن عنبه، احمد بن علی، 748 - 828؟ قمری
ebn-e ‘enaba, ahmad ebn-e ‘alī (1348 - 1425)
کتابی است در انساب سادات به صورت شجره‌های متعدد. آورده‌اند که این کتاب را سه تحریر است: نخست نسخه مفصل است که به نام امیر تیمور گورکان معنون داشته و مشوش و نامرتب است و تا کنون به چاپ نرسیده است و نسخه دیگر که ملخص از نسخه مفصل است و چاپ شده و به خواهش سید جلال الدین حسن بن علی بن حسین آل ابوالفضل در حله و نجف تألیف نموده و نسخه رایج این کتاب است، که بزرگ (تیموری) و کوچک (جلالی) نامیده شده است. تحریر سوم که آن را «عمدة الطالب مشعشعی» یا «عمدة الطالب صغری» می‌خوانند برای سلطان شریف محمد بن فلاح مشعشعی (- 866ق). جد سادات حاکم حویزه در 827ق نگاشته شده است. این تحریر را کتابخانه آیت الله مرعشی قم در سال 1387ش با تصحیح سید مهدی رجایی در 239ص به چاپ رساند. نسخه رایج یا کوچک در یک «مقدمه» و سه «اصل» است: مقدمه: در اسم ابوطالب و نسب او؛ اصل 1. عقب عقیل بن ابیطالب؛ اصل 2. عقب جعفر بن ابیطالب؛ اصل 3. عقب امیر المؤمنین ابی الحسن علی بن ابیطالب در پنج «فصل»: 1) عقب سبط شهید ابی محمد حسن در دو مقصد، 2) عقب حسین علیه السلام، 3) عقب ابوالقاسم محمد بن امیر المؤمنین، 4) عقب عباس بن امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب، 5) ذکر عمر اطرف بن امیرالمؤمنین علی علیه السلام. ناگفته نماند که این کتاب در موضوع خود بی‌سابقه بوده و پیش از آن کتابی که جامع و کامل باشد نوشته نشده، تنها دو رساله مختصر در دست مؤلف بوده که اطلاعات خود را به ضمیمه خلاصه آن دو رساله در این کتاب جمع‌آوری کرده است؛ یکی از آن دو رساله تألیف ابو الحسن علی بن محمد صوفی نسابه و دیگری از ابی نصر سهل بن عبدالله بخاری است که هر دو از اساتید مؤلف بوده‌اند.
آغاز: (تحریر جلالی) الحمدلله الذی خلق من الماء بشراً فجعله نسباً و صهراً و رفع بعض الانام علی بعض فصیره افخم قدراً ...
انجام: قال العمری و لاخوته محمد و عبدالله و سلیمان بقية بمصر و الشام و لیکن هذا آخر ما اردنا ...
چاپ: مشار عربی، ص637؛ بیروت، مکتبة الحياة، تحقیق نزار رضا، 1962م، 302ص؛ نجف، المکتبة الحیدریة، 1961م؛ در بمبئی و قاهره و قم نیز چاپ شده؛ لکهنو، سنگی، بدون تاریخ (چاپ اول)، وزیری، 8+366ص (1-366)؛ بمبئی، سنگی، 1318 (چاپ دوم)، رقعی، 353ص (1-337)
[التاریخ و التراجم ص285-287؛ الذریعة 337/15و338؛ کشف الظنون 1167/2 و 1168 و 133/2؛ معجم المؤلفین 6/2؛ معجم المطبوعات 194/1؛ لباب الانساب 90: 1؛ فهرست اوقاف بغداد 229؛ موسوعة مؤلفی الامامیة 213/4]
شرح و حواشی:
1- التحفة الجلالیة فی انساب الطالبیة؛ ابن عنبه، احمد بن علی (748-828)
...
2. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 1846/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: امام بن جلال کرمانی، تا: رجب 868ق؛ مهر: «عبده علی بن علی 1283» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 124گ، 19 سطر، اندازه: 18×26سم [ف مخ: 3 - 1401]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.