نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

احوال خطاطین

پدیدآور اثر: لاهیجی، یوسف بن حسن
/m/21521
کتابخانه و مخزن نگهداری: حقوق
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 348 - ج

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 6 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
43 برگ • 12 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14×21/5سم
کاغذ و جلد:
فرنگی • تیماج حنایی ضربی

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله و به نستعین تذكرة الخطاطین. این یک جزویست از اجزای تاریخ کلام الملوک در پدید آمدن خط از تألیفات مخدوم امجد میرزا محمد یوسف لاهیجی که بعنوان مسوده و تذکره خاطر تحریر شد تا بروزگار بماند اما بعد بدانکه اصل خط نقطه است هرگاه دو نقطه یا سه نقطه را بهم پیوستی خط باشد یافعی در تاریخ خود اسم علی بن هلال مشهور بابن بواب ذکر کرده که جمیع کتاب امم از شرق تا غرب دوازده خط است: عربی، حمیری، یونانی، سریانی، فارسی، رومی، عبری، اندلسی، هندی، چینی اما در نسخهای دیگر هفت نوشته اند عمودی حجری رومی مغلوب کوفی کرجی و این خطوط سته اول بوده اند و با یکدیگر مینوشته اند پیش از آنکه خط فارسی متداول شود خط معقلی بود که آن مجموع سطح است و در وی هیچ دوری نباشد و بهتر از شاه ولایت کسی این خط را ننوشت و در خط کوفی دانکی دور است و باقی سطح و آنچه خط مبارک شاه ولایتست سرهای الف دو شاخه است و بیاضی از الف در نهایت نزاکت پیدا است و در زمان تغلب و خلفا آنحضرت اکثر اوقات مشغول کتابت قرآن بودند و بعد امام حسن علیه السلام خوش مینوشتند بعد از ایشان امام رضای علیه السلام خوب مینوشتند در مشهد مقدس که اکنون بقدمگاه شهرت دارد کتابت قرآن میفرمودند از وجه آن اراضی مشهور بقتلگاه که در حوالی روضه متبرکه واقع است خریداری فرموده وقف کرده اند و آن اراضی در موضع مبارک هست که آنحضرت را غسل داده اند و اکنون مسجدیست که مردم در آنجا زیارت و عبادت مینمایند و در شهور سنه 1010 شاه جنت مکان شاه عباس صفوی بزرگ مبلغ یکصد تومان تبریزی نزد سرمنشی که در آنوقت وزیر شاهزاده سلطان ابراهیم میرزا بوده فرستادند تا آنجا را دیوار کشیده درگاه و دری بنا نمایند و اکثری از افاضل و علما و درویشان در آنجا مدفونند از جمله آنها شیخ طبرسی علیه الرحمة میباشد. »

انجام نسخه

« مولانا بمشهد که وطن او بود معاودت نمود در هامش صفحه یکم نسخه ما چنین آمده است: «این یک جزوی است از اجزاء تاریخ کلام الملوک درپدیدآمدن خط و احوال ارباب خط از تألیفات مخدوم امجدم میرزا محمد یوسف لاهیجی که به‌عنوان مسوده و تذکره خاطر تحریر شد. بدانکه اصل خط الخ. كذا وجدت في نسخة قبل البسملة »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 2 • صفحه 294 • ردیف 6
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
6. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 348 - ج آغاز: برابر؛ انجام: مولانا بمشهد که وطن او بود معاودت نمود در هامش صفحه یکم نسخه ما چنین آمده است: «این یک جزوی است از اجزاء تاریخ کلام الملوک درپدیدآمدن خط و احوال ارباب خط از تألیفات مخدوم امجدم میرزا محمد یوسف لاهیجی که به‌عنوان مسوده و تذکره خاطر تحریر شد. بدانکه اصل خط الخ. كذا وجدت في نسخة قبل البسملة»؛ خط: نستعلیق،بی‌کا،تا: قرن13؛ کاغذ: فرنگی،جلد: تیماج حنایی ضربی، 43گ، 12 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 31]