عجائب المخلوقات و غرایب الموجودات (ترجمه)

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1522-عکسی آغاز: العظمة لك و الكبرياء لجلائك، اللهم يا قائم الذات و مفيض الخيرات ... اما بعد، همی گوید اصغر العباد زکریا بن محمد بن ... چون بحکم الهی مفارقت اهل وطن اتفاق افتاد، مجالست کتب اختیار کردم؛ انجام: ابوریحان گوید من شنیدم که در عهد کیانیان روباه طیاری بودی و آن مبارک شمردندی، و این کتاب را به لفظ مبارک ختم کردم. و الله اعلم و احکم بالصواب با تصویرهایی بسیار از انسان و جانور و گیاه و ریشه و دانه‌ها، آغاز می‌شود با فهرستی که چندان با متن نسخه برابری نمی‌کند، برای نشانی: نظر دوم در نبات (همین سربند، در متن النوع الثانی فی النبات است، ص 203) و آن دو قسم است. قسم اول در اشجار و آن مشتمل است بر دو فصل: 1. قول کلی در عجایب اشجار، 2. در خواص اشجار مرتب به حروف. قسم دوم در گیاه‌ها، مشتمل بر دو فصل: 1. قول کلی در عجایب نبات، 2. در خاصیت هر گیاهی، مرتب به حروف، نظر سوم در حیوانات، مشتمل بر هشت «نوع»: اول انسان مشتمل بر هشت نظر ... نسخه در دست، آغاز افتاده، نخستین سربند «مقدمه سیوم در معنی غریب» (نک: عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات، زکریا قزوینی، ترجمه‌ای که برای عادلشاه (941-965) انجام گرفته که نیز دارای 4 «مقدمه» است، فهرستواره 234/1). افزون بر آنچه در عجایب و غرایب بایستی باشد. و در اینجا با تصویرهای ارزنده آورده شده، این بخش ها نیز در متن دیده می‌شود که از نظر جابجایی با چاپ تهران سبوحی جدایی‌ها دارد. مثلاً: الباب الثامن عشر فی اعداد الوفق (ص 403)، الباب التاسع عشر فی الطلسمات (ص 409)، فصل فی لطایف الخیل (ص 418)؛ خط: نستعلیق خوش، بی‌کا، تا: قرن 11؛ همین فهرست نیز آغاز و انجامش افتاده؛ این فهرست با سربندهای «نظر، قسم، فصل، وصل ...» است. گرچه این فهرست به ویژه در عنوان ها با متن برابری نمی‌کند (هر چند پی‌رفت مطالب تقریباً یکی ست)؛ 555ص، 18 سطر (12/5×23)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1 - 262]