شرح موجز القانون

2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 988/1 آغاز: الحمد علی نعمائه. و الصلاة و السلام علی رسوله محمد و آله و اصحابه. اما بعد، قال امام الاطباء علاءالدین ابی الحزم القرشی، بعد حمدالله تعالی ... رتبت هذا الکتاب علی اربعة فنون. یعنی ترتیب کردم این کتاب «موجز» را بر چهار فن. «ترتیب» در لغت نهادن هر شیئ است به مرتبه آن. و «موجز» یعنی سخن کوتاه، چون این کتاب سخن کوتاه است، در علم طب، لهذا به موجز موسوم گشت. الفن الاول؛ انجام: و قوت ضعیف بود، دلیل هلاکت است. چنانکه در احتراق (؟) می‌شود. تمام شد نظری موجز ... شرح فارسی از ناشناس، که نام خود را در دیباچه و پایان نسخه نیاورده است. شرحی است همراه با متن. برای نشانی: «الفن الاول فی قواعد جزئی الطب» فن اول در بیان قاعده‌های دو جزء طب است. «قاعده» امر کلی است که منطبق بر جزئیات باشد. «اعنی علمیة و عملیة» قصد می‌کنم از هر دو، طب جزء علمی طب را و جزء عملی طب را. و جزو علمی را جزو نظری نیز گویند «بقول کلی» یعنی به قواعد کلیه. حاصل آنکه در فن اول هر دو جزو طب مذکور است، لیکن به طور کلی، چنانکه گویند ... در مشترک (512/1) از «تاج العلاج» و (751/1) از «ترجمه موجز القانون» نام و نشان آمده است که جز این است؛ نسخه تنها فن یکم از چهار «فن» را دارد؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد علی خلف حاجی علی اصغر، تا: 26 جمادی الثانی 1271ق؛ نستعلیق شکسته آمیز پخته؛ 81گ (1پ-81پ) [ف: 2 - 163]