سفرنامه محمدعلی پیشخدمت

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1855 آغاز: چون ابلاغ از جانب ستی الجوانب حضرت مستطاب امجد اسعد والا آقای اعتضاد السلطنة روحی فداه باین غلام جان نثار محمدعلی نایب اول پیشخدمت باشی حضرت مستطاب اقدس اشرف ارفع امجد والا ولیعهد روحنا فداه شده بود که باید راپورث سفر مأموریت خود را برای ما بدهی لهذا بر حسب الامر اطاعت نموده از روز حرکت از تبریز تا روز رجعت بتبریز نوشته بحضور مبارک فرستادم. راپورث سفر غلام خانزاده محمد علی نایب اول پیشخدمت باشی سرکاری دوشنبه بیست و نهم شهر محرم الحرام 1300. دوشنبه 29- از تبریز حرکت کردم تا از خاک حکومت مقرب الخاقان حاجی رضاقلی خان گذشتم از عموم رعیت کاوش نموده بجز تعریف و رضامندی چیزی نفهمیدم بخاک دهخوارقان که رسیدم از جمیع رعیت و وضع حکومت امیرالامر العظام حاجی حسام الدوله پرسیدم زیاده از حد تعریف و رضامندی شنیدم چنان سطوتی در خاک دهخوارقان بخرج مردم داده که بسیار راه منظم است خیلی اسباب بیم و امید رعیت شده؛ انجام: بهتر دانستم بعد از این قلم و زبن را کوتاه و بسته بدارم و از خانه بقدر امکان کمتر بیرون بیایم تا سال بآخر برسد و عید سلطانی بیای بهر چه رأی خدا و سایه خدا علاقه بگیرد راضی و شاکر باشیم چون در ثانی حضوراً حضرت مستطاب اشرف امجد اسعد ارفع والا آقای اعتضاد السلطنةروحی فداه باین غلام بدبخت امر و مقرر فرمودند روزنامه بعد از مراجعت را هم جزو این روزنامه سفرنامه بنویس حسب الامر اطاعت نمودم ضم نموده از لحاظ انور مبارکشان خواهد گذشت و انصاف عادلانشان مقتضی خواهد گشت که از سایه خدا استدعا نمایند انصاف نیست بچنین نوکری که چندین سال بصداقت خدمت نموده و از جان و مال در راه چاکری گذشته این نوع پاداش مرحمت شود بعد از این بچه امیدواری در آستان ملائک پاسبان بماند بلکه استدعای سایه سایه خدا اسباب امیدواری این غلام شود و بتواند بماند. خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: 1300ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجئی لاکی، 98ص، 8- 14 سطر، اندازه: 13/8×21/8سم [ف: 5 - 536]