سر الاسرار (ترجمه)

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1786/19-عکسی آغاز: کتاب سر الاسرار لمحمد بن زكريا. بسمله. و هو حسبي. باب اول در شناختن عقاقیر است و این عقاقیر بر سه قسم است. اول ترابیه دوم ،نباتیه سیم حیوانیه پس ترابیه بر شش قسم است: اول ارواح دوم ،اجساد سیم ،احجار چهارم زجاجات، پنجم بوارق ششم ،املاح اما املاح بر چهار قسم است؛ انجام و به خدای تعالی است مر دیدن و قوه تمام شد کتاب اسرار به یاری خدا و نیکویی توفیق دهد خدا بر صاحبان دانش و بینش. حرره ابوالقاسم ... 1263 منسوب به محمد بن زکریای رازی نام نگارنده بدین گونه در دیباچه آمده است ولی در متن آمده باب از قول محمد زکریا (ص 24 و دیگر جایها نام «سر» به عنوان نام کتاب در دیباچه آمده است. ولی نام کتاب در نمایه مجموعه (ص 1) «منافع الاسرار» محمد بن زکریا آمده است. کتابی به نام «اسرار» او به عربی با پیشگفتار به زبان آلمانی 1937م چاپ شده است (نجم آبادی 261). ولی نسخه در دست ترجمه را نمی ماند و بایستی اقتباس از کارهای او باشد. نسخه های فارسی آن با یکدیگر در کمیت و بخش بندی یکسان نیستند چنانکه در مجموعه ش 1786 دو نسخه در این زمینه و این نام هست یکی بی دیباچه ای و آغاز می شود با نام کتاب و نگارنده: آنگاه باب اول در شناختن عقاقیر است و این عقاقیر بر سه قسم است اول ترابیه دوم نباتیه، سیم حیوانیه»، این تحریر با سربندهای «باب» است بی شماره تحریر دوم با دیباچه ای است. در دیباچه سخن از سه «مقاله» است: 1. در شناخت داروها که در این صنعت به کار آید 2 در باز نمودن وضع آلتها که این صنعت را به کار آید 3 در باز نمودن هر شغلی که چگونه باید کرد ولی در متن سربندها «باب» است بی شماره باب در طلق، باب در تدبیر عقدها باب در تدبیر آبها، باب صفت ماء خالد باب صفت راج ،ها باب حل عقاب و جز آن در «ذریعه» از «سر الاسرار» همو در اکسیر نشانی آمده است، در 3 «باب» که برابر است با نمایه 3 «مقاله» پیشگفته: 1. معرفة العقاقير، 2. معرفة الآلات، 3. معرفة التدابير؛ خط: نستعلیق خوش، کا: ابوالقاسم، تا: 22 جمادی الاول 1263ق؛ 116ص (310-425)، 18 سطر (13×21) [عکسی ف: 1 - 204]