نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

سر الاسرار

پدیدآور اثر: رازی، محمد بن زکریا
/m/169632
کتابخانه و مخزن نگهداری: ادبیات
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 98/1 - د

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 11 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
156 برگ • 12 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
10×15سم
کاغذ و جلد:
فرنگی • تیماج تریاکی

آغاز نسخه

« قال ابو بکر محمدبن زکریا الرازی الحد لله حمدا یوافی نعماه و یضاهی افضاله ... ان الذی دعانی الی تألیف هذا الکتاب مسئلة سأله سأل من تلامیذی من اهل بخاری یقال له محمد بن یونس عالم بالریاضیات و العلوم الطبیعیة و المنطقیة ممن کثر خدمته لی و وجب حقه علی و عندی سألنی بعد فراغی من الکتب الاثنی عشر فی الصنعة و الرد علی الکفری (الکندی) و محمد بن الکیثث (اللیث) الرسائلی ان اجمع له شئیا من اسرار اعمال الصنعة لیکون له اماما یقتدی به و دستورا یرجع الیه فالفت کتابی هذا واتحفته بمالم اتحف به احدا من الملوک و الامراء و بینت له علم الصنعة مما یسغنی به عن جمیع کتبی فی هذا المعنی و ساتحفه بکتاب لطسیف وجیزا سمیه سر الاسر ... و قد شرحت فیهما کتمته الحکماء و الفلاسفة القدماء مثل عاد و الثمود (غاثاذیمون) و تهرمس و اوبطریس و بلیناس و افلاطون و جالینوس و دومقراط و ماریه و فیثاغورس و بقراط و جرجیس و هرقل و مریانس و خالد بن یزید و استاد[نا] جابر بن حیان و فیه ابواب لم یرونها الحکماء ... و کتابی هذا یشتمل علی ثلثة معان: معرفة العقاقیر و معرفة الالات و معرفة التدابیر »

انجام نسخه

« باب میزانیة مجربة خذثلاثة اجزاء توية هندية ... تخرج زهرا قائما علی النار انشاءالله تعالی »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• نا
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 18 • صفحه 23 • ردیف 11
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
11. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 98/1 - د آغاز: قال ابو بکر محمدبن زکریا الرازی الحد لله حمدا یوافی نعماه و یضاهی افضاله ... ان الذی دعانی الی تألیف هذا الکتاب مسئلة سأله سأل من تلامیذی من اهل بخاری یقال له محمد بن یونس عالم بالریاضیات و العلوم الطبیعیة و المنطقیة ممن کثر خدمته لی و وجب حقه علی و عندی سألنی بعد فراغی من الکتب الاثنی عشر فی الصنعة و الرد علی الکفری (الکندی) و محمد بن الکیثث (اللیث) الرسائلی ان اجمع له شئیا من اسرار اعمال الصنعة لیکون له اماما یقتدی به و دستورا یرجع الیه فالفت کتابی هذا واتحفته بمالم اتحف به احدا من الملوک و الامراء و بینت له علم الصنعة مما یسغنی به عن جمیع کتبی فی هذا المعنی و ساتحفه بکتاب لطسیف وجیزا سمیه سر الاسر ... و قد شرحت فیهما کتمته الحکماء و الفلاسفة القدماء مثل عاد و الثمود (غاثاذیمون) و تهرمس و اوبطریس و بلیناس و افلاطون و جالینوس و دومقراط و ماریه و فیثاغورس و بقراط و جرجیس و هرقل و مریانس و خالد بن یزید و استاد[نا] جابر بن حیان و فیه ابواب لم یرونها الحکماء ... و کتابی هذا یشتمل علی ثلثة معان: معرفة العقاقیر و معرفة الالات و معرفة التدابیر؛ انجام: باب میزانیة مجربة خذثلاثة اجزاء توية هندية ... تخرج زهرا قائما علی النار انشاءالله تعالی خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 13؛ در 68ر-72پ از رساله کیمیایی است و در آن از سر الاسرار یاد شده است. در 72پ-75ر از رساله کیمیایی دیگر است به نام «رسالة الرئیس فی اتخاذ الاکسیر الاحمر الی الشیخ الامام ابی حفض عمر بن محمد السرخسی ببخارا اولها هداک الله للصالحات»، در 76ر-90ر از رساله کیمیایی دیگر است و در آن دارد «قال الاستاد جابر: قال الاستاد فی کتاب الزهرة، قال جاماسف الحکیم، قال جابر فی کتاب النحاس و فی کتاب القصیده»، پس از پنج سطر فصل 4 باب 3 قسم 1 جزو 3 و 4 است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 156گ، 12 سطر (6×10)، اندازه: 10×15سم [ف: 1 - 309]