نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

ربع صائب

/m/152575
کتابخانه و مخزن نگهداری: ادبیات
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 159/21 حکمت

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 11
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
5 برگ • -
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
-
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • تیماج تریاکی

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلاة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین و بعد چنین گوید احقر عباد الله کاشف الدین محمد اردکانی چون اعمال نجومی که استعلامش از اسطرلاب ممکن است از ربع نیز ممکن بود لیکن استعلامش از اسطرلاب به غایت اسهل بود و به این سبب علماء ماضی کسی در ربع تصنیفی نکرده و اگر کرده مشهور نیست. اما جناب خواجه عبدالقادر گیلانی رساله‌ای در ربع تصنیف نموده و بعضی از اعمال اسطرلاب را در آن رساله ذکر کرده و بعد از آن گفته ... «پس بدان که تسویة البیوت و مطلع بروج ببلده و استواء ... و موالید و غیره در ربع ممکن است. بنابراین 2 نیم دائره در ربع زیاده شد ... و این رساله را ربع مخترع نام نهاد. پس اعمال مذکور به اسهل وجه حاصل آید ... انتهی کلامه. چون این کلام مخالف کلامی بود که مذکور شد ... جمعی از اخیار از این فقیر التماس کردند که رساله‌ای تدوین نمایم ... که مسمی به ربع صائب است ... و مرتب ساختم بر مقدمه و 18 باب و خاتمه. مقدمه در معرفت القاب ... »

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« باب شانزدهم در معرفت ارتفاع قطب فلک البروج از ربع ... در آن وقت انتهی کلامه بالخیر و الحمد لله اولا و آخرا »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 16 • صفحه 257 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 159/21 حکمت آغاز و انجام: برابر نسخه شانزده باب بیش نیست؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج تریاکی، 5گ (384ر-388پ)، قطع: وزیری [ف: 2 - 46]