دیوان رضوان

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4344 آغاز: ... باشد شش لاجورد ... ظلمت بر آب روان (پاره شده و تکه‌های از یک برگ پیش هم در نسخه هست با دو عنوان توحید و مناجات)؛ انجام: صفت تاج دوز. بت تاج دوز است تاج سرم ×× چو شمع است از آن تاج بال و پرم گل عیان کرده با زلف خویش ×× فکنده است زلف بیان ... خویش ... عز و قبول (پاره شده ) در الذریعه (370/9) از چند شاعر به نام رضوان یاد شده که دو تای آنها شاید همین سراینده دیوان ما باشند. در این دیوان پس از دیباچه از بسیاری از چیزها و از بسیاری از هنرها و پیشه‌ها وصف شده و برای آشنایی با وضع اجتماعی و هنرها و پیشه‌ها و کارهای آن روزگار بسیار سودمند است و شاعر در بسیاری از وصف‌ها و تعریف‌ها از پاره‌ای از جزئیات یاد کرده و نکاتی را روشن نموده است اگر چه جنبه خیالبافی او بر طبیعت‌پردازی می‌چربد. نمونه ای از شعر او ( ص 6): «در منقبت امیر المومنین: درین مکتب دین بنص جلی ×× خلیفه است بی شک علی ولی / در کفر را کند تیغش زجا ×× شد ان در بدستش طریق هدی / شدان در چو شد کنده باب یقین ×× جهانی از آن در درآمد بدین / گل فتح از باغ تایید چید ×× در فتح را دست او شد کلید / سلیمان دوران خدیو زمان ×× که چرخ است در قبضه اش چون کمان ... در بیان میخانه: بیا ساقی از رفتگان یاد کن ×× چراغی بده روحشان شاد کن / ز جم گو که چون باده در خم فشرد ×× ازین آب حیوان چراغش نمرد / گر او رفت و شد روز او شام تار ×× فروزد چراغ میش بر مزار / که خورشید چون از نظر شد نهان ×× هم از روزن ماه باش عیان». در آن از شاه سلیمان ستایش شده (7 و 30) و گویا تخلص شاعر رضوان باشد چنانکه در این بیت می‌بینیم (51): «بده می‌که رضوان شود بنده‌ات / توان ریخت نقل از شکر خنده‌ات». چنین است عنوانهایی که در نسخه ما مانده است: توحید، مناجات، منقبت امیر المومنین، ستایش شاه سلیمان، بیان میخانه، صفت: تصویر و مصور، روایح، حوض و فواره، طنبور، کمانچه، باغ، پیر مغان، خطاب ساقی، سخن گفتن با: حکیم، منجم، فقیه، ادیب، صوفی، مهندس، طبیب، بذله سنج، منطقی، زاهد، تعریف خزان و چهار باغ و هزار جریب و کوه صفه، صفت: اصفهان و میدان و شهر و بازار، حصار، شهر و بازار و قیصریه، میدان، ضرابخانه، هندویان، چیت سازان، فیل خانه، کرگدن، کاومیش، حمار وحش، حمام، تعریف مسجد، صفت، نقاره خانه، دهل، خم رویین، صرنا، سنج، نقاره، وقت و ساعت، سمسار، بقال، قنادی، پوستین دوز، جواهری، عطار، تیرگر، کمانگر، کفش دوز، زرگر، حکاک، خرده فروش، سراج، صندوق ساز، صحاف، نعلبند، نجار، طباخ، خباز، شماعی، تریاک فروش، گازر، سقا، علاقه بند، عصار، جراح و کحال، قاچ فروش، آلو فروش، نخودپز، حلاج، خراط، لواف، نقاش، کوزه گر، کاردگر، مقراض گر، زه گیر تراش، شمشیر گر، خیام، بخیه دوز، سقرلاط دوز، شیشه گر، آماج خانه، دلاک، خیاط، چاقشور دو ز، مسگر، رنگرز، آهنگر، طلاکوب، سوزنگر، باسمجی، زرکش، ریخته گر، چیلانگر، تفنگ ساز، نقار، رفوگر، صراف، پالوده‌ساز، کله‌پز، کبابی، زر نشانگر، زره ساز، اتوکش، میوه‌فروش، شعرباف، تخته فروش، جدول کش، مفتول‌کش، غلیان و غلیان فروش، نمدمال، سبزی فروش، کاغذگر، جوراب دوز، مشک و عطر فروش، مهر و تسبیح‌ساز، حناساز، علاف، دواتگر، آتشباز، قمارباز، اهل معارک، کشتی گیر، طاوس‌باز، سگ‌باز، حقه‌باز، قصه‌خوان، بازار اسب و شتر، شتر، بوریاباف و حصیرباف، سنگ تراش، کوره پز، عرابه ساز، معمار و بنا و کاشی تراش، خشت مال، قلندر دباغ و ساغریچی، ثعلب فروش، شانه تراش، قاشق تراش، پالان گر، حناتراش، تاج دوز؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج عنابی، 132گ، 17 سطر (5×11)، اندازه: 9×16سم [ف: 13 - 3300]