شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/142495
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
✓
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (تحریری)
- تعداد برگ و سطر:
- 520 برگ • 13 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14/5×22سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • تیماج قهوهای
آغاز نسخه
« ای وصف جمال تو سرمایه دستانها ×× او صاف تو میخوانند طفلان به دبستانها / گردم به هوای تو روز و شب و سال و مه ×× نخجیر صفت جانا در کوه و بیابانها / از سیل سرشک من عالم همه دریا شد ×× در آب دو چشم من برپاشده طوفانها؛ آغاز ترجیع بند: هستم از جان و دل غلام حسین ×× زنده ام روز و شب زنام حسین؛ و مطلع بند دوم: یار افکنده پرده از رخسار ×× چشم کو چشم یا او لوالابصار / نور او کرده عالمی روشن ×× که نه جز اوست مطلع الانوار؛ و مقطع این بند: پنبه غفلت ز گوش بکش ×× که به گوشت در آید این اسرار / بشنوی از جماد تا به نبات ×× و ز بروبحر و دشت و شهر و دیار / که سراسر جهان و مافیها ×× هست عکسی ز روی دلبر ما؛ و از جمله دو بیتیها (پنجمین دو بیتی): ای تو چون ذات خویشتن نایاب ×× محو ذات تواند اولو الالباب / بررخ من دری ز لطف گشای ×× کز تو گردد همیشه فتح الباب؛ آغاز ساقی نامه: بیا ساقی ای طره ات چون کمند ×× سر سروران در کمند تو بند / بده جامی از باده لعل فام ×× که مستی دهد چون فروشد به کام / به من ده که مستور و مستم کند ×× دو پیمانه آتش پرستم کند؛ آغاز قصائد (ظاهرا دنباله قصیده ایست): در ز من دولت شهنشه ایران ×× وارث تخت قباد و تاج سیامک / خسرو کشورستان مظفر منصور ×× آن که بود تخت و تاج از او متبرک / پادشه جم نژاد ناصر دین آنک ×× فخر کند دهر از آن وجود مبارک / ... مهتر حاجی قوام آن که نزادی ×× مادر گیتی چه او به دانش و مدرک / فخر امم کهف حاج سرور اعظم ×× آن که مصون ذات پاکش آمده ازاک / تولیت شاه دین رضا را قابل ×× منبع ظلم و فساد از آن متدکدک / ساخت ضریحی برای مرقد آن شاه ×× کامده در شانش هل اتی و تبارک / ... قبله هفتم امام ثانی و ضامن ×× شاه خراسان کز اوست نظم جهان رک / ... سال بنایش زپیر عقل چو جستم ×× گفت برون آید از ضریح مبارک؛ آغاز مستزاد: رفتی و دل از غم تو خون است ×× رخساره ز اشک لاله گون است / دانی حالم ز هجر چون است ×× کارم ز جداییت جنون است / چشمی و هزار قطره خون است؛ آغاز مثنوی: دارم اندر بر دلی لبریز خون ×× نیست در وی صبر و آرام و سکون / روز و شب از آن بود سیماب وار ×× یکدم اندر بر نمی گیرد قرار »
انجام نسخه
« همچو دلجو روز و شب مستانه باش ×× با همه دیوانگی فرزانه باش »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
تملک: ملا محمد صدیق پسر حاج ملا یوسف
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
بر برخی از ابیات خط کشیده بیت دیگر نوشتهاند گویا این اصلاحات از مؤلف است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 271 • ردیف 1
ا
فهرستنگار مأخذ چاپی:
ابن یوسف شیرازی
مأخذ تفصیلی و جلد فهرست:
فهرست کتابخانه مجلس شورای ملی - 3/24
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 992
آغاز: ای وصف جمال تو سرمایه دستانها ×× او صاف تو میخوانند طفلان به دبستانها / گردم به هوای تو روز و شب و سال و مه ×× نخجیر صفت جانا در کوه و بیابانها / از سیل سرشک من عالم همه دریا شد ×× در آب دو چشم من برپاشده طوفانها؛ آغاز ترجیع بند: هستم از جان و دل غلام حسین ×× زنده ام روز و شب زنام حسین؛ و مطلع بند دوم: یار افکنده پرده از رخسار ×× چشم کو چشم یا او لوالابصار / نور او کرده عالمی روشن ×× که نه جز اوست مطلع الانوار؛ و مقطع این بند: پنبه غفلت ز گوش بکش ×× که به گوشت در آید این اسرار / بشنوی از جماد تا به نبات ×× و ز بروبحر و دشت و شهر و دیار / که سراسر جهان و مافیها ×× هست عکسی ز روی دلبر ما؛ و از جمله دو بیتیها (پنجمین دو بیتی): ای تو چون ذات خویشتن نایاب ×× محو ذات تواند اولو الالباب / بررخ من دری ز لطف گشای ×× کز تو گردد همیشه فتح الباب؛ آغاز ساقی نامه: بیا ساقی ای طره ات چون کمند ×× سر سروران در کمند تو بند / بده جامی از باده لعل فام ×× که مستی دهد چون فروشد به کام / به من ده که مستور و مستم کند ×× دو پیمانه آتش پرستم کند؛ آغاز قصائد (ظاهرا دنباله قصیده ایست): در ز من دولت شهنشه ایران ×× وارث تخت قباد و تاج سیامک / خسرو کشورستان مظفر منصور ×× آن که بود تخت و تاج از او متبرک / پادشه جم نژاد ناصر دین آنک ×× فخر کند دهر از آن وجود مبارک / ... مهتر حاجی قوام آن که نزادی ×× مادر گیتی چه او به دانش و مدرک / فخر امم کهف حاج سرور اعظم ×× آن که مصون ذات پاکش آمده ازاک / تولیت شاه دین رضا را قابل ×× منبع ظلم و فساد از آن متدکدک / ساخت ضریحی برای مرقد آن شاه ×× کامده در شانش هل اتی و تبارک / ... قبله هفتم امام ثانی و ضامن ×× شاه خراسان کز اوست نظم جهان رک / ... سال بنایش زپیر عقل چو جستم ×× گفت برون آید از ضریح مبارک؛ آغاز مستزاد: رفتی و دل از غم تو خون است ×× رخساره ز اشک لاله گون است / دانی حالم ز هجر چون است ×× کارم ز جداییت جنون است / چشمی و هزار قطره خون است؛ آغاز مثنوی: دارم اندر بر دلی لبریز خون ×× نیست در وی صبر و آرام و سکون / روز و شب از آن بود سیماب وار ×× یکدم اندر بر نمی گیرد قرار؛ انجام: همچو دلجو روز و شب مستانه باش ×× با همه دیوانگی فرزانه باش
خط: نستعلیق تحریری، بیکا، بیتا؛ بر برخی از ابیات خط کشیده و بیت دیگر نوشتهاند گویا این اصلاحات از مؤلف است؛ تملک: ملا محمد صدیق پسر حاج ملا یوسف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوهای، 520گ، 13 سطر، اندازه: 14/5×22سم [ف: 3-547]