شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/142024
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 39 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 239 برگ • 8 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 20×30سم
- کاغذ و جلد:
- اصفهانی ضخیم نخودی • مقوای روکش چرم مشکی
آغاز نسخه
« دیباچه: دیباچه کتاب دانش و عنوان دیوان بینش حمد و ثنای خاقانیست جلت عظمته که سلاطین حروف را افسری بر سر نهاده و خواقین الفاظ را ابواب ترکیب بر چهره گشاده است ... رای عالم آرای مبارک شاهنشاهی به ترتیب و تدوین آن ملهمات غیبی واردات لاریبی تعلق پذیرفته بکلب آستان فلک پاسبان محمد صادق مروزی که یکی از غلامان جان نثار آن خسرو گردون وقار است مقرر فرمودند که دیباچه بر آن دیوان فصاحت بنیان نوشته باشد ... ای منفعل رفاه رخت مهر خاوری ×× شد ختم در جهان بتو رسم ستمگری / یک ره نظر بذره کنی گردد آفتاب ×× ای سایه خدا چو کنی ذره پروری ... دیوان: برابر اشعار »
انجام نسخه
« از حجله شاخ جلوه گر دلبر گل ×× بلبل بنوای جانفزا در بر گل / حمام چو صحن چمن از گل بدنان ×× گل بر سر گل ریخته گل بر سر گل
با دیباچه منثور از محمد صادق مروزی است در تعریف و تمجید اشعار خاقان و به نظر میرسد که کاتب نسخه هم او باشد که بنا به دستور فتحعلیشاه قاجار مامور تنظیم و تدوین این منظومه گشته و علاوه بر دیباچه قصیدهای هم در مدیح فتحعلیشاه قاجار سروده است »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر خاوری ×× شد ختم در جهان بتو رسم ستمگری / یک ره نظر بذره کنی گردد آفتاب ×× ای سایه خدا چو کنی ذره پروری ... دیوان: برابر اشعار
مهر: ناصر الدین شاه قاجار، میرزا محمود وزیر، مشیر السلطنه
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. قصاید، غزلیات، ساقی نامه، رباعیات است که چند رباعی غزل بزبان ترکی است؛ ؛ ؛ به سالهای 1282 1322 به ترتیب از عرض کتابخانه گذشته
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 218 • ردیف 39
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
39. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1929
آغاز: دیباچه: دیباچه کتاب دانش و عنوان دیوان بینش حمد و ثنای خاقانیست جلت عظمته که سلاطین حروف را افسری بر سر نهاده و خواقین الفاظ را ابواب ترکیب بر چهره گشاده است ... رای عالم آرای مبارک شاهنشاهی به ترتیب و تدوین آن ملهمات غیبی واردات لاریبی تعلق پذیرفته بکلب آستان فلک پاسبان محمد صادق مروزی که یکی از غلامان جان نثار آن خسرو گردون وقار است مقرر فرمودند که دیباچه بر آن دیوان فصاحت بنیان نوشته باشد ... ای منفعل رفاه رخت مهر خاوری ×× شد ختم در جهان بتو رسم ستمگری / یک ره نظر بذره کنی گردد آفتاب ×× ای سایه خدا چو کنی ذره پروری ... دیوان: برابر اشعار؛
انجام: از حجله شاخ جلوه گر دلبر گل ×× بلبل بنوای جانفزا در بر گل / حمام چو صحن چمن از گل بدنان ×× گل بر سر گل ریخته گل بر سر گل
با دیباچه منثور از محمد صادق مروزی است در تعریف و تمجید اشعار خاقان و به نظر میرسد که کاتب نسخه هم او باشد که بنا به دستور فتحعلیشاه قاجار مامور تنظیم و تدوین این منظومه گشته و علاوه بر دیباچه قصیدهای هم در مدیح فتحعلیشاه قاجار سروده است. شامل: قصاید، غزلیات، ساقی نامه، رباعیات است که چند رباعی و غزل بزبان ترکی است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ به سالهای 1282 و 1322 به ترتیب از عرض کتابخانه گذشته؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار، میرزا محمود وزیر، مشیر السلطنه؛ کاغذ: اصفهانی ضخیم نخودی، جلد: مقوای روکش چرم مشکی، 239ص، 8- 10 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 4-897]