نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

دیوان حفظی

پدیدآور اثر: حفظی، قاسم بن احمد
/m/141878
کتابخانه و مخزن نگهداری: دانشگاه
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2388

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 12
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
183 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
12/5×19/5سم
کاغذ و جلد:
فرنگی • تیماج مشکی

آغاز نسخه

« حفظی از غیر صفحه ادراک پاک دار ×× تا در دلت احاطه کند جلوه خدا / ای که داری بدل و دیده تمنایش را ×× چشم بگشا و ببین عارض زیبایش را »

انجام نسخه

« موسی کاظم بهزار احترام ×× آل نبی را شده هفتم امام / به که کنی رو بدرش صبح و شام ×× ناد علیا علیا یا علی شامل غزل‌ها و قصیده‌ها نزدیک 5900 بیت و غزل‌ها به ترتیب تهجی است در قافیه و حروف نخستین آغاز غزل. ترجیع و ترکیب بندی در فتوحات شاه عباس بزرگ (ص 312 و 315) در آن هست و در آن از شهرهای بغداد و کرخ و قندهار و گنجه و شیروان یاد شده است. قصیده معراج آسمان خیال یا عروجیه که در 1030 سروده است نیز در آن دیده می‌شود (281-289) در الذریعه (275/9) از او یاد نشده است. عنوان قصیده‌ها: نعت رسول و منقبت حیدر و آل، موعظه در جواب سعدی، جواب کاتبی، مدح حسین خان لرستان، جواب شتر حجره کاتبی، قصیده فخریه در جواب نظامی، قصیده معراج الخیال، خواب دیدن شاه نجف، مدح موسی کاظم، مدح علی بن موسی، مدحت شاه عالم پناه (چند قصیده)، ترجیع فتح‌نامه شاه، مسکیة الروايج بر عنبرینه فایح، مدح شاه نجف، مرثیه حسین، ترجیع نعت محمد، رباعی جواب مرثیه محتشم، جواب فضولی در مدح هفت امام، جواب گفته خواجو. حفظی می‌گوید: پدری صالح و همنام با حمد دارم ×× او با حمد شده همنام و مرا قاسم نام / قاسم احمدم و دولت سرمد دارم (173) و نیز: مرا که لحن تکلم ترانه عربی است ×× کلام فارسی از من کمال بوالعجبی است »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
عنوان جدول
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 15 • صفحه 198 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2388 آغاز: حفظی از غیر صفحه ادراک پاک دار ×× تا در دلت احاطه کند جلوه خدا / ای که داری بدل و دیده تمنایش را ×× چشم بگشا و ببین عارض زیبایش را؛ انجام: موسی کاظم بهزار احترام ×× آل نبی را شده هفتم امام / به که کنی رو بدرش صبح و شام ×× ناد علیا علیا یا علی شامل غزل‌ها و قصیده‌ها نزدیک 5900 بیت و غزل‌ها به ترتیب تهجی است در قافیه و حروف نخستین آغاز غزل. ترجیع و ترکیب بندی در فتوحات شاه عباس بزرگ (ص 312 و 315) در آن هست و در آن از شهرهای بغداد و کرخ و قندهار و گنجه و شیروان یاد شده است. قصیده معراج آسمان خیال یا عروجیه که در 1030 سروده است نیز در آن دیده می‌شود (281-289) در الذریعه (275/9) از او یاد نشده است. عنوان قصیده‌ها: نعت رسول و منقبت حیدر و آل، موعظه در جواب سعدی، جواب کاتبی، مدح حسین خان لرستان، جواب شتر حجره کاتبی، قصیده فخریه در جواب نظامی، قصیده معراج الخیال، خواب دیدن شاه نجف، مدح موسی کاظم، مدح علی بن موسی، مدحت شاه عالم پناه (چند قصیده)، ترجیع فتح‌نامه شاه، مسکیة الروايج بر عنبرینه فایح، مدح شاه نجف، مرثیه حسین، ترجیع نعت محمد، رباعی جواب مرثیه محتشم، جواب فضولی در مدح هفت امام، جواب گفته خواجو. حفظی می‌گوید: پدری صالح و همنام با حمد دارم ×× او با حمد شده همنام و مرا قاسم نام / قاسم احمدم و دولت سرمد دارم (173) و نیز: مرا که لحن تکلم ترانه عربی است ×× کلام فارسی از من کمال بوالعجبی است؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 12؛ عنوان و جدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 183گ، 15 سطر (10×17)، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 9 - 979]