شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/141717
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- چهارشنبه 9 ربیع الثانی 1032ق (1032 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (زیبا)
- تعداد برگ و سطر:
- 127 برگ • 14 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 10×19سم
- کاغذ و جلد:
- نخودی • مقوا پوشیده با تیماج قهوهای
آغاز نسخه
« مر به عهد تو، درد فراق، از همه بیش است ×× وصال از همه کم، اشتیاق از همه بیش است »
انجام نسخه
« نگریاند مرا جز ترس و بیمت ×× نخنداند به جز لطف عمیمت.تمام شد دیوان قاسم بیگ حالتی
دارای غزل بیشتر به ترتیب الفبایی و تخلص حالتی: بی حاصل است پیش تو سوز و گداز من ×× تو بی نیاز از منی و از نیاز من / ای پندگو، خموش، که هر روزه پند تو ×× سودی نمی دهد، به جز افشاری رازمن / می میرم از برای تو، کوته کنم سخن ×× این است اصل قصه دور دراز من ... / ای «حالتی» هنوز کجایی که کار تو ×× افتاده است بابت دشمن نواز من، سپس تکبیتها: دلا به صحبت جانان گذر افتاد ترا ×× نبود رشک رقیبان مگر بیاد ترا ...، آنگاه رباعیها ... تا شاه جهان روی به صحبت دارد ×× و اندر کف خود عنان دولت دارد / تنها نه همین به اهل ایران، که فلک ×× بر خلق جهان تمام منت دارد؛ سپس قطعه ها در ماده تاریخ و قصیده ها در ستایش با ماده تاریخ: شه شهریاران، سر سروران ×× پناه عرب، پادشاه عجم ... / پی سال تاریخ کلک قضا ×× شهنشاه ایرانیان زد رقم، آنگاه مثنویها، یکی در وصف «قلم» که به ستایش «والی خطه سر افرازی ×× شاه سلطانمحمد غازی» میانجامد: حبذا خامه خجسته بیان ×× ای ز سر تا به پا، تمام زبان / اولین صنع صانع بی چون ×× راز دار حدیث کن فیکون ... / ای زبان بسته مسیح نفس ×× وز زبان تو، در سخن همه کس / ای زبانت چون شمع آتش ریز ×× وز بریدن، سر زبان تو تیز ...، تا بدینجا، تنها نشان یک نسخه دیگر، که گمان میرود از همین حالتی باشد، در دست هست (نسخهها 2292/3) »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
چهار مجلس آبرنگ زیبا سبک مغلولی اصفهان، 6 راه به زر مشکی زرد لاجورد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 177 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1005
آغاز: مر به عهد تو، درد فراق، از همه بیش است ×× وصال از همه کم، اشتیاق از همه بیش است؛ انجام: نگریاند مرا جز ترس و بیمت ×× نخنداند به جز لطف عمیمت.تمام شد دیوان قاسم بیگ حالتی
دارای غزل بیشتر به ترتیب الفبایی و تخلص حالتی: بی حاصل است پیش تو سوز و گداز من ×× تو بی نیاز از منی و از نیاز من / ای پندگو، خموش، که هر روزه پند تو ×× سودی نمی دهد، به جز افشاری رازمن / می میرم از برای تو، کوته کنم سخن ×× این است اصل قصه دور دراز من ... / ای «حالتی» هنوز کجایی که کار تو ×× افتاده است بابت دشمن نواز من، سپس تکبیتها: دلا به صحبت جانان گذر افتاد ترا ×× نبود رشک رقیبان مگر بیاد ترا ...، آنگاه رباعیها ... تا شاه جهان روی به صحبت دارد ×× و اندر کف خود عنان دولت دارد / تنها نه همین به اهل ایران، که فلک ×× بر خلق جهان تمام منت دارد؛ سپس قطعه ها در ماده تاریخ و قصیده ها در ستایش با ماده تاریخ: شه شهریاران، سر سروران ×× پناه عرب، پادشاه عجم ... / پی سال تاریخ کلک قضا ×× شهنشاه ایرانیان زد رقم، آنگاه مثنویها، یکی در وصف «قلم» که به ستایش «والی خطه سر افرازی ×× شاه سلطانمحمد غازی» میانجامد: حبذا خامه خجسته بیان ×× ای ز سر تا به پا، تمام زبان / اولین صنع صانع بی چون ×× راز دار حدیث کن فیکون ... / ای زبان بسته مسیح نفس ×× وز زبان تو، در سخن همه کس / ای زبانت چون شمع آتش ریز ×× وز بریدن، سر زبان تو تیز ...، تا بدینجا، تنها نشان یک نسخه دیگر، که گمان میرود از همین حالتی باشد، در دست هست (نسخهها 2292/3)؛ خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: چهارشنبه 9 ربیع الثانی 1032ق؛ با دو سرلوح رنگین، چهار مجلس آبرنگ زیبا سبک مغلولی اصفهان، مجدول 6 راه به زر و مشکی و زرد و لاجورد؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا پوشیده با تیماج قهوهای، 127گ، 14 سطر (5/5×13)، اندازه: 10×19سم [ف: 2 - 109]