شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
دیوان امیر المومنین علی علیه السلام (ترجمه)
پیوند کوتاه:
/m/139754
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- احتمالاً به خط مؤلف
- تاریخ کتابت:
- قرن 14
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 12 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، شکسته
- تعداد برگ و سطر:
- 1 برگ • 30 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 12/5×17سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« انسان که بصورت همه چون یکدگرند ×× باید که بعین مهر درهم نگرند / نام پدر و مادر صوری نبرند ×× کین قوم زیک مادر و از یک پدراند »
انجام نسخه
« هر تیره دلی که مظهر احسان نیست ×× در مذهب اهل معرفت انسان نیست / زنهار بعلم کوش و خود را دریاب ×× چون دانش و جهل در جهان یکسان نیست
ترجمه منظوم فارسی نیکویی از ابیات عربی منسوب به حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام است که در زیر هر بند از ابیات عربی آمده این ابیات مشتمل بر سی بیت می‌باشد و شامل ترجمه منظوم ابیات نخستین می‌باشد و ادامه نیافته است این ترجمه به جز ترجمه منظوم شوقی تبریزی است متأسفانه در منابع موجود بدان دسترسی نیافتیم جهت شناسایی بیشتر مطلع هر بند چنین است: «جاهل چو تو جان خود فدایش سازی ×× از جهل کند هلاک جانت انگیز ... / هرگونه جراحی که در عالم هست ×× دارند علاج هر کسی خلق بدست ... / بسیار کسیکه کرد دعوی وفا ×× با او بوفا زنیم از صدق و صفا / ایدل مکن از عهد زنان هرگز یاد ×× باشد همه عهود ایشان چون باد ... / در بزم و نشاط شیشه دل شکنند ×× از دست جفای این جماعت فریاد ... / ای صاحب رأی کامل و بخت بلند ×× سعی تو برای مال دنیا تا چند ...» و ابیات دیگر که برخی در هامش نگاشته شده است »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
مهر درهم نگرند / نام پدر و مادر صوری نبرند ×× کین قوم زیک مادر و از یک پدراند
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 14 • صفحه 1040 • ردیف 12
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13832/12
آغاز: انسان که بصورت همه چون یکدگرند ×× باید که بعین مهر درهم نگرند / نام پدر و مادر صوری نبرند ×× کین قوم زیک مادر و از یک پدراند؛ انجام: هر تیره دلی که مظهر احسان نیست ×× در مذهب اهل معرفت انسان نیست / زنهار بعلم کوش و خود را دریاب ×× چون دانش و جهل در جهان یکسان نیست
ترجمه منظوم فارسی نیکویی از ابیات عربی منسوب به حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام است که در زیر هر بند از ابیات عربی آمده این ابیات مشتمل بر سی بیت می‌باشد و شامل ترجمه منظوم ابیات نخستین می‌باشد و ادامه نیافته است این ترجمه به جز ترجمه منظوم شوقی تبریزی است متأسفانه در منابع موجود بدان دسترسی نیافتیم جهت شناسایی بیشتر مطلع هر بند چنین است: «جاهل چو تو جان خود فدایش سازی ×× از جهل کند هلاک جانت انگیز ... / هرگونه جراحی که در عالم هست ×× دارند علاج هر کسی خلق بدست ... / بسیار کسیکه کرد دعوی وفا ×× با او بوفا زنیم از صدق و صفا / ایدل مکن از عهد زنان هرگز یاد ×× باشد همه عهود ایشان چون باد ... / در بزم و نشاط شیشه دل شکنند ×× از دست جفای این جماعت فریاد ... / ای صاحب رأی کامل و بخت بلند ×× سعی تو برای مال دنیا تا چند ...» و ابیات دیگر که برخی در هامش نگاشته شده است؛ خط: شکسته، نستعلیق، کا: احتمالاً به خط مؤلف، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، 1گ (184ر-184پ)، 30 سطر چهارستونی، اندازه: 12/5×17سم [ف: 35 - 129]