شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

اثبات حدوث الارادة

از قزوینی، خلیل بن محمد زمان (د. ۱۱۵۰ ق)

کتابخانه‌های اصفهان، اصفهان · شماره‌ی ۱

کتابت اواسط ربیع الاول ۱۱۵۴ق شکسته نستعلیق
/m/13830
شناسه‌ی فهارس: #13830

کاتب و کتابت

تاریخ کتابت
اواسط ربیع الاول ۱۱۵۴ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
شکسته نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
۹۲ برگ
شمار سطر
۲۱ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۱×۱۷سم
کاغذ
فرنگی
جلد
تیماج سیاه ضربی مقوایی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

در مأخذ: «برابر»

آغاز این نسخه در مأخذ فهرست‌نگاری، برابر با آغاز کتاب قید گردیده است.

انجام نسخه

در مأخذ: «برابر»

انجام این نسخه در مأخذ فهرست‌نگاری، برابر با انجام کتاب قید گردیده است.

بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

فوائد و رسائل مندرج در نسخه

بالای برگ دوم شخصی چنین نوشته: «رساله إثبات إراده علم حاجی محمد خلیل قزوینی، از امانات عالیحضرت سیادت منقبت میر محمد صادق قزوینی» در زیر آن فاضل دانشمند میر سید محمد بن حجة الاسلام حاج میر ابوالقاسم موسوی خوانساری نوشته است: «إنتقد إلى على نهج مشروع، أنا الحقير محمد بن السيد أبي القسم الموسوى ره»، آثار مقابله دارد

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۱، ص ۴۱۴، ردیف ۱
● اثبات حدوث الارادة / کلام و اعتقادات / عربی iṯbāt-u ḥudūṯ-il irāda قزوینی، خلیل بن محمد زمان، ق12 قمری qazvīnī, xalīl ebn-e mohammad zamān ( - 18c) تاریخ تألیف: 22 ربیع الثانی 1148؛ محل تالیف: قزوین مؤلف این کتاب را در رد گفتار حکماء و متکلمین که قائل به ازلیت اراده و از صفات ذات بودن آن هستند، نوشته و حادث بودن و از صفات فعل بودن اراده را موافق مذهب اهل بیت و روایات شیعه اثبات نموده است. وی با دلایل عقلی کلام خود را تأیید کرده و دو حدیث مشهور عمران صابی و سلیمن مروزی را نیز شرح داده است. تنها حاجی نوری در «خاتمه مستدرک» نامی از او و کتابش برده و کتاب را ستوده است، همانند او صاحب ذریعه آن را یاد و نسخه‌ای را در نزد سید محمد ناصر حسینی طهرانی در طهران نشان داده، همچنین محدث قمی در «فوائد الرضوية» از او و سه خلیل قزوینی دیگر یاد کرده است. آغاز کتاب: بسم ... رب هب لى سمعاً يسمع آياتك، و عقلاً يفهم ايمانك، و بصراً يرى قدرتك ... فهذه مقالة في إبطال بأزلية الارادة و جعلها من صفات الذات؛ كما هو المشهور من الحكماء و جمهور المتكلمين، و إثبات حدوثها و أنها من صفات الفعل؛ كما هو المعلوم من مذهب أهل البيت عليهم السلام ... انجام کتاب: فانقطع سليمان و خاب و خسر مأمون، و ظهر حجة الله على الجاحدين ... فهذا آخر ما أردنا في هذه الرسالة ... [الذريعة 1: 88؛ خاتمه مستدرک: 413؛ اعیان الشيعة 30: 111؛ فوائد الرضوية 1: 174]
اصفهان؛ کتابخانه های اصفهان؛ شماره نسخه: 1 آغاز و انجام: برابر خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد سليم حسینی طالقانی، تا: اواسط ربیع الاول 1154ق؛ بالای برگ دوم شخصی چنین نوشته: «رساله إثبات إراده و علم حاجی محمد خلیل قزوینی، از امانات عالیحضرت سیادت منقبت میر محمد صادق قزوینی» و در زیر آن فاضل دانشمند میر سید محمد بن حجة الاسلام حاج میر ابوالقاسم موسوی خوانساری نوشته است: «إنتقد إلى على نهج مشروع، و أنا الحقير محمد بن السيد أبي القسم الموسوى ره»، آثار مقابله دارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سیاه ضربی مقوایی، 92گ، 21 سطر، اندازه: 11×17سم [فهرست روضاتی: 6]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد