ده قاعده
از همدانی، علی بن محمد (۷۱۴–۷۸۶ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت صفر ۱۰۷۸ق
نستعلیق، نسخ
شناسه‌ی فهارس: #137977
کاتب و کتابت
- تاریخ کتابت
- صفر ۱۰۷۸ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق، نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۶ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۵/۷×۲۸/۶سم
- کاغذ
- فرنگی نخودی
- جلد
- میشن مشکی
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۱۶
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 8944 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۸۹۴۴/۱ تخمیس قصیده برده · تبادکانی طوسی، شمس الدین محمد ۴۴ برگ
- ۸۹۴۴/۲ معما · عاشق نیشابوری، صادق ۱۲۵ برگ
- ۸۹۴۴/۴ چند معما · به اسم طبیب، سلطان خلیل، احمد، همایون از اختیار خان و یکی دیگر سروده امامی یزدی ۱ برگ
- ۸۹۴۴/۵ التخبیر فی نظم التعبیر ۳۰ برگ
- ۸۹۴۴/۷ نی نامه · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۱ برگ
- ۸۹۴۴/۸ صید نامه · حفید تفتازانی، احمد بن یحیی ۵۱ برگ
- ۸۹۴۴/۹ شرح رباعیات جامی · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۳۹ برگ
- ۸۹۴۴/۱۰ العينية · غزالی، احمد بن محمد ۱۵ برگ
- ۸۹۴۴/۱۳ چهل حدیث · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۵ برگ
- ۸۹۴۴/۱۴ ده قاعده (همین نسخه) · همدانی، علی بن محمد ۶ برگ
- ۸۹۴۴/۱۵ رساله عرفانی · کاشغری، سعدالدین ۲ برگ
- ۸۹۴۴/۱۷ سلوک منظوم · خواجه حسن عطار ۳ برگ
- ۸۹۴۴/۱۸ طریق خواجگان · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۴ برگ
- ۸۹۴۴/۱۹ کشفیه · پارسا، محمد بن محمد ۲۲ برگ
- ۸۹۴۴/۲۰ غرایب الاسرار · خواند میر، غیاث الدین بن همام الدین ۷۸ برگ
- ۸۹۴۴/۲۱ لوایح · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۱۷ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله حمد و ثنای نامتناهی پروردگاری را که استحکام قواعد اسلام را منجاء طالبان سعادت ... اما بعد بدان ای عزیز که راههای طالبان حق بجناب بارگاه احدیت بیشتر از آنست که آنرا حصر توان نمود که الطرق الی الله بعدد انفاس الخلایق اما همگی آن راهها به سه تقسیم باز گردد ... و ظهور آثار این سعادت مؤسس بر ده قاعده است ...
انجام نسخه
لذت حلاوت میوه حکمت و ولایت محروم مانده و جعلنا و ایاکم من سعد بطاعته و فاز لمحبته انه قریب مجیب و الحمدلله وحده و السلام علی من اتبع الهدی
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۱۴، ص ۸۵۸، ردیف ۳۷
● ده قاعده = ده اصل = میزان العقائد = سیر و سلوک = الاصول العشرة (ترجمه) / عرفان و تصوف / فارسی
dah qā‘ede = dah asl = mīzān-ol ‘aqā’ed = seyr va solūk = al-osūl-ol ‘ašare (t.)
همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری
hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315 - 1385)
وابسته به: الاصول العشرة = اقرب الطرق الى الله = میزان العقائد = السیر و السلوک = الطريق الى الله؛ نجم الدین کبری، احمد بن عمر (540-618)
ترجمه مانندی است از «اصول عشرة» نجم الدین خیوقی با تحریرهای متعدد در سه قسم و ده قاعده. نویسنده راههای وصول به جناب احدیت را به سه قسم باز میگرداند: 1. راه ارباب معاملات؛ 2. راه اصحاب مجاهدات؛ 3. راه سایران و ظهور آثار این سعادت را بر ده قاعده می‌داند، 1) توبه، 2) زهد، 3) توکل، 4) قناعت، 5) عزلت، 6) ذکر، 7) توجه، 8) صبر، 9) مراقبت، 10) رضا.
آغاز: بسمله حمد و ثنای نامتناهی پروردگاری را که استحکام قواعد اسلام را منجاء طالبان سعادت ... اما بعد بدان ای عزیز که راههای طالبان حق بجناب بارگاه احدیت بیشتر از آنست که آنرا حصر توان نمود که الطرق الی الله بعدد انفاس الخلایق اما همگی آن راهها به سه تقسیم باز گردد ... و ظهور آثار این سعادت مؤسس بر ده قاعده است ...
انجام: لذت حلاوت میوه حکمت و ولایت محروم مانده و جعلنا و ایاکم من سعد بطاعته و فاز لمحبته انه قریب مجیب و الحمدلله وحده و السلام علی من اتبع الهدی
چاپ: مارین موله با مقدمه فرانسوی همو (در بیان وانوشت ده اصل نجم الدین کبری از سید علی) در نامه فرهنگ ایران زمین (ج 6، 1337ش، صص 38-66) و چندین چاپ دیگر
[احوال میر سید علی همدانی ص 132-136؛ نسخه‌های منزوی 1148/2: ده قاعده، ده اصل، سلوک، میزان العقائد و نشانی 41 نسخه و 1211؛ الذریعة 283/8 و 225/12؛ فهرستواره منزوی، ج7، ص 363-365؛ دنا، ج4، ص 1256-1259 (104 نسخه)؛ مشترک پاکستان، 1461/3: نشانی 8 نسخه]
...
37. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 8944/14
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالکریم بن نظام الدین علی درمیانی قائنی، تا: صفر 1078ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: میشن مشکی، 6ص (359-364)، مختلف السطر (10/5×12)، اندازه: 15/7×28/6سم [ف: 29/1 - 417]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.