شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

دفع الخوف من الموت

از ابن مسکویه، احمد بن محمد (۳۲۰–۴۲۱ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شماره‌ی ۱۹۲۴/۵

کتابت ۱۳۹۰ق شکسته نستعلیق
/m/136575
شناسه‌ی فهارس: #136575

کاتب و کتابت

کاتب
بی‌کاتب
تاریخ کتابت
۱۳۹۰ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
شکسته نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
۲۰ برگ
شمار سطر
۱۴ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۳/۵×۲۰/۵سم
کاغذ
فرنگی آبی
جلد
—

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۶

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1924 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۱۹۲۴/۱ سر القدر · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۸ برگ
  2. ۱۹۲۴/۲ عيون المسائل و نتایج العلوم · فارابی، محمد بن محمد ۱۴ برگ
  3. ۱۹۲۴/۳ شرح رسالة الزينون الكبير · فارابی، محمد بن محمد ۱۱ برگ
  4. ۱۹۲۴/۴ فصول فی الالهی · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۲۱ برگ
  5. ۱۹۲۴/۵ دفع الخوف من الموت (همین نسخه) · ابن مسکویه، احمد بن محمد ۲۰ برگ
  6. ۱۹۲۴/۶ بقاء النفس بعد خراب البدن · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۸ برگ

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله، الحمد لله حمد الشاكرين، و صلواته علی محمد و آله الطاهرين. لما كان اعظم ما يلحق الانسان من الخوف هو الخوف من الموت و كان هذا الخوف عاما و هو مع عمومه اشد و ابلغ من جميع المخاوف ...

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
و ان كانت غير واحدة فلايفضل المتصدق ذلك الفضل الا بمشاكلة تلك النفس و علی هذا شبه بشيء واحد
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۱۴، ص ۷۰۹، ردیف ۳۳
● دفع الخوف من الموت = رفع غم الموت = لامخافة من الموت = لماذا اخاف الموت = حقيقة الموت = دفع النسم / اخلاق / عربی daf‘-ul xawf min-al mawt = raf‘-u ġam-il mawt = lā-maxāfa min-al mawt = li-māḏā axāfa-l mawt ابن مسکویه، احمد بن محمد، 320 - 421 قمری ebn-e meskavayh, ahmad ebn-e mohammad (933 - 1031) رساله‌ای در علل پیدایش ترس، مخصوصاً ترس از مرگ در انسان. ابتدای رساله هر چند علل وجود ترس و بیم را به‌طور کلی موضوع قرار داده ولی بیم از مرگ را عنوان و درباره علل آن بحث کرده است. به عذر آن‌که این بیم شدیدترین و عمومی‌ترین بیم‌های انسان است. این رساله با عنوان «دفع الخوف من الموت» یا «لامخافة من الموت» یا «لماذا اخاف الموت» یا «دفع الغم من الموت» یا «حقيقة الموت» آمده است و آن را گاه به مسکویه رازی و گاه به ابن سینا نسبت داده‌اند و در برخی فهارس به بابا افضل هم نسبت داده شده ولی باید از ابن‌مسکویه دانست و در حقیقت به گفته مهدوی خود بخشی از مقالت هفتم کتاب «تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق» مسکویه رازی است و در ص 174 به بعد چاپ قاهره 1329 دیده می‌شود. در فهرست مهدوی (ص73 و 275) دو رساله دیگر به نام «الحزن و اسبابه» و «دفع الغم و الهم» به ابن سینا نسبت داده شده که غیر از این رساله است. آغاز: بسمله، الحمد لله حمد الشاكرين، و صلواته علی محمد و آله الطاهرين. لما كان اعظم ما يلحق الانسان من الخوف هو الخوف من الموت و كان هذا الخوف عاما و هو مع عمومه اشد و ابلغ من جميع المخاوف ... انجام: و ان كانت غير واحدة فلايفضل المتصدق ذلك الفضل الا بمشاكلة تلك النفس و علی هذا شبه بشيء واحد چاپ: در مقالات فلسفية لمشاهير المسلمين و النصارى، به کوشش لویس شیخو (دارالعرب) [فهرست آثار ابن سینا (منتشر شده در مجله معارف، دوره نهم شماره 2 ص 99)؛ الذریعه 4: 507، 8: 228، 11: 83-182، 15: 188، 18: 269؛ ریحانة الادب 8: 206؛ دنا 1222/4 و 1223 (41 نسخه با نسبت به ابن مسکویه و ابن سینا)]
...
33. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 1924/5 آغاز و انجام: برابر؛ تمت الرسالة الموسومة بدفع الغم من الموت من مؤلفات شیخ الرئیس ابی علی سینا. خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: 1390ق؛ کاغذ: فرنگی آبی، 20ص (50-69)، 14 سطر، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 9 - 623]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد