داستان دخمه انوشیروان
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت قرن ۱۲
شکسته نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #132432
کاتب و کتابت
- تاریخ کتابت
- قرن ۱۲
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- شکسته نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- —
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۲۱
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1162-طباطبائی آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۱۶۲/۱-طباطبائی فالنامه · علی بن ابی طالب (ع)، امام اول ۱ برگ
- ۱۱۶۲/۲-طباطبائی داستان دخمه انوشیروان (همین نسخه) ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۳-طباطبائی گلشن خیال · نصرآبادی، محمد طاهر ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۴-طباطبائی شکوه نامه ۴ برگ
- ۱۱۶۲/۵-طباطبائی تیر انداختن و قبضه گرفتن ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۶-طباطبائی قوس نامه (منتخب) ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۸-طباطبائی اختیارات الایام ۱ برگ
- ۱۱۶۲/۹-طباطبائی كيمياء و شرح مصطلحات کیمیایی ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۱۰-طباطبائی آداب عقیقه ۱۱ برگ
- ۱۱۶۲/۱۱-طباطبائی اشعار ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۱۲-طباطبائی اشعار ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۱۳-طباطبائی اشعار ۱۳ برگ
- ۱۱۶۲/۱۴-طباطبائی جستن اعضاء و رگها ۱۸ برگ
- ۱۱۶۲/۱۵-طباطبائی گل کشتی · نجات اصفهانی، عبدالعالی بن محمد ۴ برگ
- ۱۱۶۲/۱۶-طباطبائی غالب و مغلوب · ارسطو ۲۱ برگ
- ۱۱۶۲/۱۷-طباطبائی کیمیا ۴ برگ
- ۱۱۶۲/۱۸-طباطبائی اشعار ۱۱ برگ
- ۱۱۶۲/۱۹-طباطبائی اشعار ۱۰ برگ
- ۱۱۶۲/۲۰-طباطبائی ریش ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۲۱-طباطبائی وصف اسبان ۲ برگ
- ۱۱۶۲/۲۲-طباطبائی طبی ۵ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
هر بامداد که برخواستی آن تاج را طلب کردی و آن ... بر سرنهادی ... و در دیوان نشستی بر کنگره اول نوشته بود که نیک خواهان را از گنج ما خشنود کنید. کارها را به کاردان دهید ... بر کنگره دوم نوشته بود ... هر که را خوی بد باشد بر او ببخشایید گران ترین بارها خوی بد را دانید ... چون بر سفره مردمان باشید شکم را نگاه دارید و چون در طاعت حق تعالی و تقدس باشید دل را نگاه دارید. توفیق رفیق همگنان باد گویا روایتی دیگر است از داستان دخمه نوشیروان
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۱۴، ص ۲۳۹، ردیف ۶
● داستان دخمه انوشیروان / داستان / فارسی
dāstān-e daxme-ye anūšīravān
داستانی کهن با تحریرهای گوناگون. در ترجمه جاویدان خرد محمد حسین (چاپ 1294ق)، در راحة الصدور، قابوس نامه، نصیحت الملوک، روضة الاولی الالباب، ... و عجایب المخلوقات از آن نقل شده است. گزارش ملاقات مأمون با بازمانده دخمه‌بان انوشیروان است و به راهنمایی او، به دخمه انوشیروان می‌رود و شگفتی‌هایی را که در آن دخمه دیده است، گزارش می‌کند. این داستان در عجائب المخلوقات چنین است: چون مأمون به خلافت بنشست علما را حاضر کردی و قصه‌ها و شگفتی‌های علم پرسیدی دانای گفت که نوشروان عادل طاقی کرده بود به مدائن کس آن بیران نتواند که کردن و او آنجا آمد تا بیند چیزی شکفت دیده، مردی پیر را پرسید که این ایوان که ساخت؟ گفت: نوشروان و من گور وی دانم که کجاست وی را برد به راهی دشخوار تختی زرین و نوشروان را بر آن جایگه خوابانید و تاخ بر سر و یارهای در دست و اندام‌ها آلوده به داروها تباه نشود. چو مأمون وی را بدید بگریست، و موی بناگوش سپید دید، عصا به یی زرین بفت بر پیشانی وی بسته، و بران نوشته که: دنیا به کس نماند، و گیتی یزدان کرد نه من به کوشش، یک ره که عمر نیست من چه خواهش، که گیتی نه جاوید من چه رامش. پس انگشتری که دید بر آن نوشته: انگار که گیتی همه تو را شد، چو گاه رفتن آمد همه نیست شد پس از وفات من ملکی اینجا آید و ناقصی با وی باشد که درین قبه خیانت کند. مأمون بیرون آمده و تفحص(کرد) خادمی انگشتری برگرفته بود بر آن نوشته: هر که را مال نه کامرانی نه، هر کرا زن نه کدخدایی نه، هر کرا فرزند نه شادمانی نه، هر کرا این سه نه هیچ غم نه. نسخه‌ها همگی یک تحریر نیست.
[دنا 1074/4؛ مشترک پاکستان 1401/6: چند تحریر که برخی از آنها همین داستان است؛ نسخه‌های منزوی 1604/2: نشانی 7 نسخه از همین داستان و 3713/5: نشانی 4 نسخه؛ ریو 51/1؛ فهرستواره منزوی 441/6]
...
6. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 1162/2-طباطبائی
آغاز: هر بامداد که برخواستی آن تاج را طلب کردی و آن ... بر سرنهادی ... و در دیوان نشستی بر کنگره اول نوشته بود که نیک خواهان را از گنج ما خشنود کنید. کارها را به کاردان دهید ... بر کنگره دوم نوشته بود ... هر که را خوی بد باشد بر او ببخشایید گران ترین بارها خوی بد را دانید ... چون بر سفره مردمان باشید شکم را نگاه دارید و چون در طاعت حق تعالی و تقدس باشید دل را نگاه دارید. توفیق رفیق همگنان باد
گویا روایتی دیگر است از داستان دخمه نوشیروان؛ خط: شکسته نستعلیق خوب، کا: آقا نور ابن حاج نقد علی، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ 2گ (1-2) [ف: 23 - 645]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.