خلاصه خمسه نظامی

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9004/5 آغاز: بعد از ادای وظایف شکر و حمد الهی و لطایف صلوات و سلام نامتناهی بر حضرت اقدس رسالت پناهی ... اما بعد تعلیم کتب ائمه دین بمطالعه کلمات حکمت آمیز و تامل و تفکر؛ انجام: آن کس که ز خون خود نترسد ×× از کشتن نیک و بد نترسد / هر خانه که بی چراغ باشد ×× زندان بود ار چه باغ باشد گزیده موضوعی منظومه‌های نظامی است: «مثنوی چند از گفتار ... نظامی گنجوی ... که مشحون است از مواعظ و حکم و مملو از نصایح و امثال عجم مانند درر و لالی از بحور خمسه استخراج نموده شده. از نام مؤلف نشانی در هیچ یک از نسخه‌ها نیامده است. اما کهن‌ترین نسخه شناسایی شده آن در کتابخانه اسعد افندی نگهداری شده است. در مقدمه از سی و شش «باب» نام برده شده اما متن کتاب سی و هفت باب دارد: 1. توحید، 2. نعت، 3. صدق، 4. صبر، 5. عشق، 6. صبر، 7. قناعت، 8 فال نیک، 9. نصیحت خاص، 10. نصیحت، 11. سیاست، 12. صف، 13. التجا به اهل دولت، 14. عدل، 15. سخا، 16. عقل و سر، 17. رای و تدبیر، 18. ادرار سخن، 19. تواضع، 20. ریاضت، 21. اظهار اخلاص، 22. نگاه داشتن راز، 23. تحقیر، 24. مکافات، 25. شناختن، 26. تبری، 27. منع عیب، 28. تسکین غم، 29. تضرع و خواری، 30. مذمت بسیار، 31. مدخ و ذم زمان، 32. منع خنده، 33. مذمت طین، 34. فواید، 35. شکایت فقیر، 36. امثال. نسخه‌ها در تعداد ابیات و ابواب و تقدیم و تأخر مطالب تفاوت‌هایی با هم دارند؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودی، جلد: میشن قهوه‌ای، 15گ (90پ-104پ)، سطور چلیپایی و معمولی (9/5×20)، اندازه: 13/2×23/1سم [ف: 29/2 - 598]