شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
پیوند کوتاه:
/m/11729
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
✓
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- دستخط مؤلف (میرعماد)
- تاریخ کتابت:
- اوایل قرن 11
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (ممتاز)
- تعداد برگ و سطر:
- 48 برگ • 7 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 13/5×20/3سم
- کاغذ و جلد:
- متن و حاشیه شده اصفهانی متن نخودی رنگ تیره حواشی • تیماج یک‌لای لاکی رنگ حاشیه سجاف تیماج مشکی
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله. صبا بعطرآمیزی رقم مشکین بسم الله که سر دفتر ارقام مشک فام دیوان حمد و ثنای خالق بی چونست چون آفتاب تابان از مطلع رحمت بر جمله کائنات پرتو تجلی یافت و بقلم صنیع و قدرت سواد این رقم در سویدای مردمک دیده اقل خلق الله الغنی عماد الحسنی جای گرفت ... اما بعد برای مدققان جهان صنایع و موی شکافان عالم بدایع پوشیده نماند که روزی این فقیر بحسب اتفاق بمطالعه خط نسخ تعلیق مشغول بود و بجست و جوی انوار جمال شاهد حقیقی راه تماشای خط می‌پیمود که چند بیتی از کتابت شریف قبلة الکتاب مولانا سلطان علی المشهدی علیه الرحمه در نظر آمد و در نظر از هر چه گویی خوبتر آمد ... اکنون می‌خواهد که آنچه بیمن صحبت عزیزان فراهم آورده و بکثرت کتابت و مشق تجربه کرده سمت التیام و صورت انتظام یابد شاید که مبتدئی را شاد کند و آن مبتدی این خاکسار را بدعای خیر یاد کند بنابراین درین باب اتفاق شش فصل افتاد و آن را آداب المشق نام نهاد ... الی آخر. »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« فصل ششم در بیان قلم تراشیدن اول باید که قلم سرخ و سفید که سختی آن متوسط بود و دو قلمتراش که یکی باریک و تنگ و تیز باشد ... در وقت مهره کردن کاغذ را نم کند تا از گرمی مهره نسوزد و خوبی مهره آن است که چنان روشن شود که عکس روی در وی نماید. والله اعلم بالصواب. »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
در این نسخه چهار مجلس مینیاتور تصویر آداب کتابت طریقه مشق‌نویسی نشان داده شده است، کشی بند مشکی است، دو صفحه اول بین السطور طلاندازی دارد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 1 • صفحه 168 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2221
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «وصف الخط و آداب المشق» و ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق ممتاز؛ کا: = مؤلف، تا: اوایل قرن 11؛ در این نسخه چهار مجلس مینیاتور تصویر آداب کتابت و طریقه مشق‌نویسی نشان داده شده است، صفحات مجدول کمندکشی زرین بند مشکی است، دو صفحه اول بین السطور طلاندازی دارد و یک سرلوح و یک کتیبه مذهب منقش بسیار خوب در تارک صفحه اول طرح است؛ کاغذ: متن و حاشیه شده اصفهانی متن نخودی رنگ تیره حواشی، جلد: تیماج یک‌لای لاکی رنگ حاشیه سجاف تیماج مشکی، 48ص، قطع: رقعی، 7 سطر، اندازه: 13/5×20/3سم [ف: 7-780]