حاشية حاشية شرح حكمة العين

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1772/1 آغاز: و اعلم ان الباءاذا كان فى (بما له) بمعنى مع فح آلة الملاحظه اعم من ان يكون هى هذه الصفات الحقيقية او غيرها من الاضافية المحضة ... انما سميت الصفات السلبية صفات الجلال لان كون هذه الصفات مسلوبة عنه تعالى يستلزم عظمته تعالى ... [قال المصنف] سبحانك. لما كان معنى سبحانك تنزيه الذات عما لا يليق بها يدل صريحا على صفات الجلال كان الله علما للذات الواجب المستجمع لصفات الكمال يدل صريحا على صفات الكمال و ضمنا يدل على صفات الجلال، لانه لما دل على انه تعالى متصف بصفات الكمال ... و لما كان وجوب الوجود مستتبعاً بصفات الكمال، على ما ذهب اليه المحقق الطوسى؛ انجام: س (نشان قال السيد) و ح لا يتسق النظام، فان قيل يمكن اجراء برهان التطبيق فيه بان يوضع اعداد حركات نصف الجسم بازاء اعداد حركات الكل، قلنا اجراءه مشروط عندهم باجتماع الاجزاء و ههنا ليس، كذلك، لكنه عند المتكلمين ... يجب ان يكون بازاء خطوط احدهما خطوط الاخر دوش بدوش روند ... فانه يجوز ان يحكم بزيادة امتداد فى الخيال على الآخر كما، قاله العلامة. تمت التعليقات حاشیه‌ای است بر شرح میرک بخارائی بر حكمة العين و بر حواشی سید شریف و میرزا جان باغنوی و متن حكمة العين. از آغاز (خطبه متن حكمة العين) تا پایان مقاله سوم (امور عامه). در آغاز حاشیه سید، حاشیه باغنوی، و متن حكمة العين بترتيب چنین گوید: «قال السيد، قال الشارح، قال المصنف» و در آغاز شرح میرک (در نسخه حاضر) عنوانی یاد نشده. برخی از فقرات حاشیه سید که در این حاشیه نقل شده، در نسخه چاپی نیست و مؤلف این حاشیه خود در یکجا (ص 130 نسخه ما) درباره یکی از فقرات مذکور که در مبحث وحدت و کثرت است و چنین آغاز می‌شود: المدعى ان الشرطيتين غير واجبی الصدق و الدليل، گوید: «این فقره در بیشتر نسخه‌ها نیست و مسموع افتاده که از محقق شریف نیست. استاد من نیز گفته است که این سخن لایق سید نیست». مؤلف در بسیاری از صفحات از «استاد محقق» و یا «استاد دام ظله» یاد کند و گاه بدون ذکر استاد از افادات او بدین گونه «افاد دام ظله» نقل کرده و نیز از دوانی، صدرالمحققین (گویا صدر دشتکی) و علامه (گویا علامه حلی در شرح حكمة العين) یاد می‌کند. از آغاز خطبه حكمة العين و بدون هیچ دیباچه و خطبه ای شروع می‌گردد و به نظر می‌رسد آغازی داشته که در این نسخه نیست؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: اوائل قرن 12؛ در پایان حاشیه شرح حكمة العين کاتب چند فقره حاشیه از «اثبات الواجب» (گویا اثبات الواجب دوانی) روی 3 صفحه نقل کرده و در آغاز آن نوشته: «متعلقات (ظ: تعلیقات) علی بعض مواضع اثبات الواجب. (قوله) و ان لم یکن موجودة يلزم المطلوب، فلها علة و هی استحالة ان یکون نفسه. الی آخره. فيه بحث اذ لا يلزم من عدم فرد من السلسلة الغير المتناهية عدماً لسلسلة و انما يلزم ان لو عدم من الطرف الغير المتناهية و هو ممنوع ...». کاتب در پایان این فقرات نوشته: «تمت الحاشية الشريفية على شرح حكمة العين». چنانکه ملاحظه می‌گردد کاتب این نسخه از حاشیه شرح حكمة العین را به اشتباه تألیف میر سید شریف دانسته و همین اشتباه کاتب موجب اشتباه یکی از مطالعه کنندگان کتاب که فهرست رساله‌های این دفتر را بر پشت نخستین برگ نسخه نوشته؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج لیمویی رنگ، 206ص (1-206)، 19 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 5 - 154]