شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
حاشیة اثبات الواجب القدیم
پیوند کوتاه:
/m/102341
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- صفر 1099ق (1099 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نامشخص
- تعداد برگ و سطر:
- 30 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 12/5×18/5سم
- کاغذ و جلد:
- اصفهانی، نخودی • مقوایی، رویه تیماج زرد
آغاز نسخه
« بسملة و به ثقتی قوله: [و الآخر ليس كذلك] منهم من زعم ان جميع براهين ... قوله »
انجام نسخه
« قوله: و اعلم انه لم يرد الشيخ الرئيس ... بالدليل و لا بالبديهة. هذا آخر ما قصدنا ايراده فی شرح رسالة «اثبات الواجب» تم شرح ... شرح اثبات الواجب على يد محمد مؤمن بن علی اصغر قزوينی، ثلاثا ثالث شهر ثانی صفر 1099 (گ 104پ حاشیه)
تعلیقاتی است معترضانه بر اثبات الواجب قدیم تألیف دوانی، که در حاشیه صفحات آن رساله (75پ تا 104پ مجموعه) بیهیچ گونه نشانی از محشی یا نامی از محشی علیه نوشته شده است و تنها نقل قولها است که متن را مشخص میسازد. ما در زیر، برخی عباراتهای آن را میآوریم تا شاید شناخته شود: آری جنبه معترضانه حاشیه نشان میدهد که از طرف مدرسه معارض دوانی یعنی مدرسه دشتکی باشد و شاید محشی محمود نیریزی شیرازی باشد که شاگرد هر دو مدرسه دشتکی و دوانی بود و قزوینی در «تتمیم أمل الآمل» ص 100 یک حاشیه بر اثبات الواجب قدیم به او نسبت داده است (ن.ک: الذریعه ج6ش23)، نیریزی به سال 921 یعنی پس از مرگ دو استادش (دشتکی در 903 و دوانی در 908) شرحی بر اثبات الواجب جدید دوانی نگاشته که به گفته او شرح بی قدح بود و آن را «اثبات واجبه» نامید (الذریعه ج1ش509) »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
قال فی الحاشية (كرانه گ 75پ) ... قوله: قد عرفت ايضاً ان الفاعل للمجموع، مجموع فواعل الآحاد ... (گ 85ر) كرانه نسخه نانوشته مانده است ... لذا قال بعض العارفين قدس ... (گ91پ حاشیه): پای استدلالیان چوبین بود ×× پای چوبین سخت بی تمکین بود
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
و الآخر ليس كذلك
•
فی المسلك الاول
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 11 • صفحه 322 • ردیف 3
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2278/5
آغاز: بسملة و به ثقتی قوله: [و الآخر ليس كذلك] منهم من زعم ان جميع براهين ... قوله [فی المسلك الاول] قال فی الحاشية (كرانه گ 75پ) ... قوله: و قد عرفت ايضاً ان الفاعل للمجموع، مجموع فواعل الآحاد ... (گ 85ر) كرانه نسخه نانوشته مانده است ... و لذا قال بعض العارفين قدس ... (گ91پ حاشیه): پای استدلالیان چوبین بود ×× پای چوبین سخت بی تمکین بود؛ انجام: قوله: و اعلم انه لم يرد الشيخ الرئيس ... بالدليل و لا بالبديهة. هذا آخر ما قصدنا ايراده فی شرح رسالة «اثبات الواجب» تم شرح ... شرح اثبات الواجب على يد محمد مؤمن بن علی اصغر قزوينی، ثلاثا ثالث شهر ثانی صفر 1099 (گ 104پ حاشیه)
تعلیقاتی است معترضانه بر اثبات الواجب قدیم تألیف دوانی، که در حاشیه صفحات آن رساله (75پ تا 104پ مجموعه) بیهیچ گونه نشانی از محشی یا نامی از محشی علیه نوشته شده است و تنها نقل قولها است که متن را مشخص میسازد. ما در زیر، برخی عباراتهای آن را میآوریم تا شاید شناخته شود: آری جنبه معترضانه حاشیه نشان میدهد که از طرف مدرسه معارض دوانی یعنی مدرسه دشتکی باشد و شاید محشی محمود نیریزی شیرازی باشد که شاگرد هر دو مدرسه دشتکی و دوانی بود و قزوینی در «تتمیم أمل الآمل» ص 100 یک حاشیه بر اثبات الواجب قدیم به او نسبت داده است (ن.ک: الذریعه ج6ش23)، نیریزی به سال 921 یعنی پس از مرگ دو استادش (دشتکی در 903 و دوانی در 908) شرحی بر اثبات الواجب جدید دوانی نگاشته که به گفته او شرح بی قدح بود و آن را «اثبات واجبه» نامید (الذریعه ج1ش509)؛ بیکا، تا: صفر 1099ق؛ کاغذ: اصفهانی، نخودی، جلد: مقوایی، رویه تیماج زرد، 30گ (75پ-104پ)، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 12/5×18/5سم [ف: 11 - 702]