فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه

مجلدات فهارس: 75 جلد

سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش

زادگاه: آمل (مازندران)

آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:

دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک

مجموعه‌ها و فهارس شاخص:

فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک

جغرافیای محال مازندران

مؤلف: اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی

ملک • ش: 6151/117

فنخا: ج 10، ص 151

جغرافیای مسقط و عمان

مؤلف: سدید السلطنه، محمد علی بن احمد

دانشگاه • ش: 9364 و 4981/3ف

فنخا: ج 10، ص 152

جغرافی سمنان

مؤلف: ناشناخته

ملک • ش: 4330/6

فنخا: ج 10، ص 157

جغرافی و تعداد نفوس نیشابور

مؤلف: ناشناخته

ملک • ش: 4330/1

فنخا: ج 10، ص 157

جفر

مؤلف: بلیناس حکیم

ملک • ش: 6253/3

فنخا: ج 10، ص 157

جفر

مؤلف: علی بن ابی طالب (ع)، امام اول

ملک • ش: 908/4

فنخا: ج 10، ص 158

جفر

مؤلف: نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد

ملک • ش: 3184/5

فنخا: ج 10، ص 159

جفر

مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله

دانشگاه • ش: 2950/5

فنخا: ج 10، ص 160

جفر

مؤلف: ترکه اصفهانی، علی بن محمد

ملک • ش: 3505/1

فنخا: ج 10، ص 160

جفر

مؤلف: اخلاطی، حسین بن علی

ملک • ش: 3582/4

فنخا: ج 10، ص 161

جفر