محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
التهليلية
مؤلف: حسینی خاتون آبادی، محمد صالح بن عبدالواسع
دانشگاه • ش: 591/4
فنخا: ج 9، ص 671
تهلیلیه
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6503/2
فنخا: ج 9، ص 671
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
شورا • ش: 1229/12
فنخا: ج 9، ص 671
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3207/9
فنخا: ج 9، ص 671
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1713/1
فنخا: ج 9، ص 671
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 887/1
فنخا: ج 9، ص 672
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
خانقاه احمدیه • ش: 138/5
فنخا: ج 9، ص 672
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3322/11
فنخا: ج 9، ص 672
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
دانش‌سرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی • ش: 70/2
فنخا: ج 9، ص 672
التهلیلیة
مؤلف: ناشناخته
شورا • ش: 366/5
فنخا: ج 9، ص 672
تهنیت ولادت امام حسین علیه السلام
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 11012/1
فنخا: ج 9، ص 674
تیحان الرسایل و سحر البلاغة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2443/6-ف
فنخا: ج 9، ص 675
تیر اجل در صدمات راه جبل
مؤلف: ناشناخته
مهدوی • ش: 139
فنخا: ج 9، ص 675
تیر انداختن و قبضه گرفتن
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1246/3-ف
فنخا: ج 9، ص 675
تیر انداختن و قبضه گرفتن
مؤلف: ناشناخته
شورا • ش: 488/1
فنخا: ج 9، ص 675
تیراندازی
مؤلف: حسینی اصفهانی، میرزا بیک بن علی
دانشگاه • ش: 4331/3-ف
فنخا: ج 9، ص 676
تیراندازی
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3466/19
فنخا: ج 9، ص 676
تیراندازی
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9277/2
فنخا: ج 9، ص 676
تیراندازی
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9276/3
فنخا: ج 9، ص 676
تیراندازی
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4331/2-ف
فنخا: ج 9، ص 676
تیراندازی با کمان
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 2859
فنخا: ج 9، ص 676
تیر شهاب در رد باب خسران مآب
مؤلف: کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم
ملک • ش: 626/1
فنخا: ج 9، ص 678
تیر شهاب در رد باب خسران مآب
مؤلف: کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم
دانشگاه • ش: 5874/5
فنخا: ج 9، ص 678
تیسیر الاحکام
مؤلف: دولت آبادی، احمد بن شمس الدین
دانشگاه • ش: 6193/2-ف
فنخا: ج 9، ص 679

گزارش اشکال یا پیشنهاد