محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
تمحیص التلخیص
مؤلف: فاضل هندی، محمد بن حسن
جامع کبیر • ش: 158/2
فنخا: ج 9، ص 213
تمحیص التلخیص
مؤلف: فاضل هندی، محمد بن حسن
دانشگاه • ش: 2401/2-ف
فنخا: ج 9، ص 213
التمحيص فی بیان موجبات تمحیص ذنوب المؤمنين
مؤلف: ابن همام، محمد بن همام
دانشگاه • ش: 2133/3
فنخا: ج 9، ص 214
التمحيص فی بیان موجبات تمحیص ذنوب المؤمنين
مؤلف: ابن همام، محمد بن همام
دانشگاه • ش: 5923/7
فنخا: ج 9، ص 214
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
بحرالفضائل • ش: 2
فنخا: ج 9، ص 215
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6750
فنخا: ج 9، ص 216
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
عاطفی، حسن • ش: بدون شماره
فنخا: ج 9، ص 216
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
مولوی • ش: 98
فنخا: ج 9، ص 216
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6752
فنخا: ج 9، ص 216
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
جابری انصاری • ش: 33
فنخا: ج 9، ص 217
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 5496
فنخا: ج 9، ص 217
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6749
فنخا: ج 9، ص 217
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
الهیات • ش: 319
فنخا: ج 9، ص 218
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6751
فنخا: ج 9، ص 219
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2953
فنخا: ج 9، ص 219
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
مهدوی • ش: 681
فنخا: ج 9، ص 219
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
فیاض • ش: 150
فنخا: ج 9، ص 219
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
مولوی • ش: 78
فنخا: ج 9، ص 220
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 5829
فنخا: ج 9، ص 220
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6748/1
فنخا: ج 9، ص 220
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6359
فنخا: ج 9، ص 221
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 239
فنخا: ج 9، ص 222
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
فیاض • ش: 94
فنخا: ج 9، ص 223
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2852
فنخا: ج 9، ص 223

گزارش اشکال یا پیشنهاد