فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه

مجلدات فهارس: 75 جلد

سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش

زادگاه: آمل (مازندران)

آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:

دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک

مجموعه‌ها و فهارس شاخص:

فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک

مکاتبات و فوائد

مؤلف: احرار، عبیدالله بن محمود

دانشگاه • ش: 5871/9

فنخا: ج 31، ص 298

مکاتبات و مخابرات تلگرافی به مشیرالسلطنه حاکم گیلان

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 3664-ف

فنخا: ج 31، ص 298

مکاتبات و نامه‌های خانوادگی

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 3425/9-ف

فنخا: ج 31، ص 298

مكاتبة ابن العلقمی مع سید تاج الدین محمد بن نصر الحسنی

مؤلف: ابن علقمی، محمد بن احمد

ادبیات • ش: 74/40 - ب

فنخا: ج 31، ص 298

مكاتبة الى اهل الكدية البيضاء

مؤلف: هادى المستجیبين، حمزة بن على

دانشگاه • ش: 1353/9-ف

فنخا: ج 31، ص 299

مکاتبه شیخ مفید با ولی عصر

مؤلف: مفید، محمد بن محمد

ملک • ش: 604/37

فنخا: ج 31، ص 300

مكاتبة القاضى تاج الدين مع السلطان عبد الله قطبشاه

مؤلف: مالکی، احمد بن ابراهیم

ادبیات • ش: 74/14 - ب

فنخا: ج 31، ص 300

مكاتبة القاضى تاج الدين مع السيد محمد بن الحسن

مؤلف: مالکی، احمد بن ابراهیم

ادبیات • ش: 74/15 - ب

فنخا: ج 31، ص 301

مكاتبة القاضى تاج الدين مع نظام الدين احمد الدشتكى

مؤلف: مالکی، احمد بن ابراهیم

ادبیات • ش: 74/16 - ب

فنخا: ج 31، ص 301

مکاتیب

مؤلف: ابراهیم ادهم

بیات، عبدالحسین • ش: 15/1

فنخا: ج 31، ص 303

مکاتیب

مؤلف: غزالی، محمد بن محمد

دانشگاه • ش: 195/53ف

فنخا: ج 31، ص 303

مکاتیب

مؤلف: غزالی، محمد بن محمد

دانشگاه • ش: 3396/8

فنخا: ج 31، ص 303

مکاتیب

مؤلف: غزالی، محمد بن محمد

دانشگاه • ش: 1/16-عکس

فنخا: ج 31، ص 303

مکاتیب