محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
معراج الوصول فی شرح منهاج الاصول
مؤلف: ایکی، مجدالدین
دانشگاه • ش: 3708/4
فنخا: ج 30، ص 388
معراج الوصول فی شرح منهاج الاصول
مؤلف: ایکی، مجدالدین
دانشگاه • ش: 779
فنخا: ج 30، ص 389
معراج الوصول فی شرح منهاج الاصول
مؤلف: ایکی، مجدالدین
دانشگاه • ش: 1214
فنخا: ج 30، ص 389
معراجیه
مؤلف: شبستری، محمود بن عبدالکریم
ملک • ش: 4190/2
فنخا: ج 30، ص 389
معراجیه
مؤلف: شبستری، محمود بن عبدالکریم
دانشگاه • ش: 3654/24
فنخا: ج 30، ص 389
معراجیه
مؤلف: نوربخش خراسانی، محمد بن محمد
ملک • ش: 547/19
فنخا: ج 30، ص 389
معراجیه
مؤلف: نوربخش خراسانی، محمد بن محمد
ملک • ش: 4057/154
فنخا: ج 30، ص 390
معراجیه
مؤلف: نوربخش خراسانی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 3497/3
فنخا: ج 30، ص 390
معراجیه
مؤلف: کشفى، جعفر بن ابی اسحاق
خانقاه احمدیه • ش: 248
فنخا: ج 30، ص 390
معراجیه
مؤلف: حسینی قزوینی، محمد کاظم
سپهسالار • ش: 5543
فنخا: ج 30، ص 391
المعرب من الاعجمی
مؤلف: جوالیقی، موهوب بن احمد
دانشگاه • ش: 630-ف
فنخا: ج 30، ص 393
المعرب من غاب عنه المطرب
مؤلف: ثعالبی، عبدالملک بن محمد
مهدوی • ش: 363/3
فنخا: ج 30، ص 393
معرفة
مؤلف: مراکشی، حسن بن علی
مجلس • ش: 63/29
فنخا: ج 30، ص 394
معرفت
مؤلف: همدانی، علی بن محمد
دانشگاه • ش: 387/9-ف
فنخا: ج 30، ص 394
المعرفة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 7318/7
فنخا: ج 30، ص 394
معرفت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5859/4
فنخا: ج 30، ص 395
معرفت آفتاب از کره
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3356/3-ف
فنخا: ج 30، ص 395
معرفت آلت شعاعی فرنگی
مؤلف: ولی الدین، عبدالرحمان بن محمد
مولوی • ش: 566/3
فنخا: ج 30، ص 395
معرفة الآیات
مؤلف: ساوجی، محمد قاسم
مجلس • ش: 4769/5
فنخا: ج 30، ص 395
معرفة الائمة
مؤلف: آقامحمد علی کرمانشاهی
ملک • ش: 6079
فنخا: ج 30، ص 396
معرفة الائمة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1626/6
فنخا: ج 30، ص 396
معرفت اجزای اسطرلاب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3214/14
فنخا: ج 30، ص 397
معرفت اجسام و نفوس و آخرت
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 4868/18
فنخا: ج 30، ص 397
معرفة احزاب القرآن و انصافه و ارباعه و اجزائه
مؤلف: سجاوندی، محمد بن طیفور
ملک • ش: 297/2
فنخا: ج 30، ص 397

گزارش اشکال یا پیشنهاد