محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
معراج التوحید و الدر الفرید
مؤلف: اخباری، محمد بن عبدالنبی
ملک • ش: 2815/14
فنخا: ج 30، ص 353
معراج الحکیم و منهاج القویم
مؤلف: بیهقی، علاء بن حسین
ملک • ش: 6465
فنخا: ج 30، ص 355
معراج الحكيم و منهاج القويم
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1206
فنخا: ج 30، ص 355
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
بیات، عبدالحسین • ش: 1/4
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مفتاح • ش: 858/4
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
دانشگاه • ش: 1/2591/124
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 4671/5
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
دانشگاه • ش: 5400ض
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مجلس • ش: 844
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مهدوی • ش: 284/22
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مجلس • ش: 5008/6
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مجلس • ش: 390/49
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
دانشگاه • ش: 7785/7
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 4932/6
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 4719/3
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 6053/49
فنخا: ج 30، ص 356
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 5014/4
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 5405/6
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
دانشگاه • ش: 2465/2/66
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مجلس • ش: 43/9
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
دانشگاه • ش: 7878/3
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مجلس • ش: 44/7 سرود
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
مفتاح • ش: 620/3
فنخا: ج 30، ص 357
معراج الخيال
مؤلف: تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین
ملک • ش: 5114/12
فنخا: ج 30، ص 357

گزارش اشکال یا پیشنهاد