محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح الوقاية
مؤلف: خلخالی، حسین بن حسن
گوهرشاد • ش: 684/4
فنخا: ج 20، ص 931
شرح وقایع قحطی و کمیابی سالهای 1320-1321ش
مؤلف: بجنوردی، غلامحسین بن رجبعلی
دانشگاه • ش: 10699/2
فنخا: ج 20، ص 932
شرح و معالجه امراض تب نوبه
مؤلف: پولاک، یاکوب ادوارد
طاهری شهاب • ش: 218/3
فنخا: ج 20، ص 935
شرح 18 بیت مثنوی مولوی
مؤلف: شهرزوری، عبدالرحمن بن احمد
دانشگاه • ش: 3095/1
فنخا: ج 20، ص 935
شرح الهداية
مؤلف: ناشناخته
مدرسه خیرات خان • ش: 75
فنخا: ج 20، ص 935
شرح هدایه
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 10697/4
فنخا: ج 20، ص 936
شرح الهداية الاثيرية
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 210/9
فنخا: ج 20، ص 936
شرح الهداية الاثيرية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 8292/2
فنخا: ج 20، ص 936
شرح الهداية الاثيرية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 8576/3
فنخا: ج 20، ص 936
شرح هداية الافكار
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 10659
فنخا: ج 20، ص 936
شرح هداية الحكمة
مؤلف: میرک بخاری، محمد بن مبارکشاه
حقوق • ش: 3- د
فنخا: ج 20، ص 938
شرح هداية الحكمة
مؤلف: میرک بخاری، محمد بن مبارکشاه
ملک • ش: 2238/2
فنخا: ج 20، ص 938
شرح هداية الحكمة
مؤلف: میرک بخاری، محمد بن مبارکشاه
ملک • ش: 2000
فنخا: ج 20، ص 939
شرح هداية الحكمة
مؤلف: میرک بخاری، محمد بن مبارکشاه
جامع کبیر • ش: 88
فنخا: ج 20، ص 939
شرح هداية الحكمة
مؤلف: میرک بخاری، محمد بن مبارکشاه
دانشگاه • ش: 3017/2
فنخا: ج 20، ص 939
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
دانشگاه • ش: 4554
فنخا: ج 20، ص 941
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
ملک • ش: 2924
فنخا: ج 20، ص 941
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
ملک • ش: 5208
فنخا: ج 20، ص 941
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
فیاض • ش: 34
فنخا: ج 20، ص 941
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
ملک • ش: 2804
فنخا: ج 20، ص 942
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
دانشگاه • ش: 7168
فنخا: ج 20، ص 942
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
ملک • ش: 5779
فنخا: ج 20، ص 942
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
ملک • ش: 1900
فنخا: ج 20، ص 942
شرح هداية الحكمة
مؤلف: ملازاده هروی، احمد بن محمود
مجلس • ش: 4538
فنخا: ج 20، ص 942

گزارش اشکال یا پیشنهاد