محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح الکافیة
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 5337
فنخا: ج 20، ص 532
شرح الکافیة
مؤلف: ناشناخته
ادبیات • ش: 16
فنخا: ج 20، ص 532
شرح الکافیة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9024
فنخا: ج 20، ص 533
شرح الكافية في مبحث التنازع
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4/2296-ف
فنخا: ج 20، ص 535
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد
دانشگاه • ش: 3455
فنخا: ج 20، ص 536
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد
ملک • ش: 2784/1
فنخا: ج 20، ص 536
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد
سپهسالار • ش: 6682
فنخا: ج 20، ص 536
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد
دانشگاه • ش: 414
فنخا: ج 20، ص 537
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: حسینی، ابوالبقاء بن عبدالباقی
ملک • ش: 2784/2
فنخا: ج 20، ص 538
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: حسینی، ابوالبقاء بن عبدالباقی
دانشگاه • ش: 4255/1
فنخا: ج 20، ص 539
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: حسینی، ابوالبقاء بن عبدالباقی
جواهری، حبیب • ش: 3
فنخا: ج 20، ص 539
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1420/1
فنخا: ج 20، ص 542
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3245/1
فنخا: ج 20، ص 542
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: ناشناخته
رضوی • ش: 38099
فنخا: ج 20، ص 543
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 7446/2
فنخا: ج 20، ص 544
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 1330/3
فنخا: ج 20، ص 545
شرح کبری فی المنطق
مؤلف: ناشناخته
فیاض • ش: 156
فنخا: ج 20، ص 545
شرح کتاب الاجارة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9245/11
فنخا: ج 20، ص 545
شرح كتاب در حساب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1614/4
فنخا: ج 20، ص 547
شرح كتاب در فقه و اصول
مؤلف: اخباری، محمد بن عبدالنبی
ملک • ش: 2815/17
فنخا: ج 20، ص 547
شرح کتاب در نحو
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6362/2
فنخا: ج 20، ص 548
شرح کتاب الرحمة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6231/11
فنخا: ج 20، ص 548
شرح کتاب السبعین الموازینیة
مؤلف: جابر بن حیان
دانشگاه • ش: 1087/36
فنخا: ج 20، ص 549
شرح کتاب السبعین الموازینیة
مؤلف: جابر بن حیان
دانشگاه • ش: 5246/2
فنخا: ج 20، ص 549

گزارش اشکال یا پیشنهاد