فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه

مجلدات فهارس: 75 جلد

سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش

زادگاه: آمل (مازندران)

آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:

دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک

مجموعه‌ها و فهارس شاخص:

فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک

شرح غزل حافظ: «درهمه دیر مغان ...»

مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد

ادبیات • ش: 119/8 حکمت

فنخا: ج 20، ص 204

شرح غزل حافظ «دلم ز صومعه بگرفت ...»

مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد

الهیات • ش: 749/7

فنخا: ج 20، ص 204

شرح غزل عطار «مسلمانان من ... »

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 1142/35-ف

فنخا: ج 20، ص 204

شرح غزل عطار «مسلمانان من ... »

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 2603/18-ف

فنخا: ج 20، ص 204

شرح غزلیات مغربی

مؤلف: روح افزائی، محمد بن محمد صالح

دانشگاه • ش: 3396/2

فنخا: ج 20، ص 205

شرح الغوثية

مؤلف: قاسمی حسینی، حسین بن اسماعیل

مجلس • ش: 369/11

فنخا: ج 20، ص 206

شرح فارسی هیأت