فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه

مجلدات فهارس: 75 جلد

سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش

زادگاه: آمل (مازندران)

آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:

دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک

مجموعه‌ها و فهارس شاخص:

فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک

شرح الرسالة الشمسية

مؤلف: مصنفک، علی بن محمد

دانشگاه • ش: 3809-ف

فنخا: ج 19، ص 797

شرح الرسالة الشمسية

مؤلف: جزایری، نعمة الله بن عبدالله

فرید تنکابنی، عبدالوهاب • ش: 61

فنخا: ج 19، ص 797

شرح الرسالة الشمسية

مؤلف: ناشناخته

جابری انصاری • ش: 32

فنخا: ج 19، ص 797

شرح الرسالة الشمسية

مؤلف: ناشناخته

جامع کبیر • ش: 173/1

فنخا: ج 19، ص 797

شرح الرسالة الشمسية

مؤلف: ناشناخته

جمعیت نشر فرهنگ • ش: 4/1ش

فنخا: ج 19، ص 797

شرح رساله شیخ اسماعیل

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 1156/4-ف

فنخا: ج 19، ص 799

شرح رسالة الطیر

مؤلف: هاشمی بغدادی، بشر بن ناصر

دانشگاه • ش: 967/3-ف

فنخا: ج 19، ص 800

شرح رسالة الطیر

مؤلف: ناشناخته

مجلس • ش: 241/2

فنخا: ج 19، ص 801

شرح رسالة العلم