نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح ابیات تمیز الاعداد
مؤلف: قزوینی، محسن بن محمد طاهر
ادبیات • ش: 76/3 - د
فنخا: ج 18، ص 928
شرح ابیات تمیز الاعداد
مؤلف: عراقی، حسن بن محمد
دانشگاه • ش: 4505/16
فنخا: ج 18، ص 929
شرح ابیات التوحید
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4545/4
فنخا: ج 18، ص 929
شرح ابیات سبعه خواجه طوسی
مؤلف: قاینی، کافی بن محتشم
دانشگاه • ش: 2981/2-ف
فنخا: ج 18، ص 931
شرح ابیات سمعها فی الطواف
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 643/44-ف
فنخا: ج 18، ص 931
شرح ابیات شرح عوامل ملا محسن «ثماناً بعد ما جاوزت الاثنين ... »
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2986/2
فنخا: ج 18، ص 931
شرح ابیات شیخ علی بن عبدالله بن فارس
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 1134/2
فنخا: ج 18، ص 931
شرح ابیات صدر الشریعه بخاری در القاب و اصطلاحات عروض
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3253/5
فنخا: ج 18، ص 931
شرح ابیات عمر بن فارض
مؤلف: نسفی، عزیزالدین بن محمد
دانشگاه • ش: 442/12-ف
فنخا: ج 18، ص 932
شرح ابیات فصوص الحکم
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
مجلس • ش: 372/82
فنخا: ج 18، ص 932
شرح ابیات فی الاكسير
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
ملک • ش: 3301/2
فنخا: ج 18، ص 933
شرح ابیات کلیله و دمنه
مؤلف: اسفراینی، فضل الله بن عثمان
دانشگاه • ش: 5981-عکس
فنخا: ج 18، ص 934
شرح ابیات کلیله و دمنه
مؤلف: اسفراینی، فضل الله بن عثمان
دانشگاه • ش: 4016/1-عکس
فنخا: ج 18، ص 934
شرح ابیات کلیله و دمنه
مؤلف: اسفراینی، فضل الله بن عثمان
ملی • ش: 97-عکسی
فنخا: ج 18، ص 934
شرح ابیات گلستان
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1157/1-ف
فنخا: ج 18، ص 934
شرح ابیات مثنوی معنوی
مؤلف: نوری، علی بن جمشید
ملک • ش: 4006/2
فنخا: ج 18، ص 935
شرح ابیات الموشح
مؤلف: ضیاء کرمانی، علی بن محمود
مجلس • ش: 507
فنخا: ج 18، ص 937
شرح ابیاتی از حافظ
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2571/32
فنخا: ج 18، ص 938
شرح ابیاتی از مثنوی معنوی
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6053/57
فنخا: ج 18، ص 938
شرح اثبات الجوهر المفارق
مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
دانشگاه • ش: 2314/8-ف
فنخا: ج 18، ص 939
شرح اثبات الجوهر المفارق
مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
ملک • ش: 2824/1
فنخا: ج 18، ص 940
شرح اثبات الجوهر المفارق
مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
مجلس • ش: 1229/10
فنخا: ج 18، ص 940
شرح اثبات الجوهر المفارق
مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
مجلس • ش: 5284/1
فنخا: ج 18، ص 940
شرح اثبات الجوهر المفارق
مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
لغت نامه دهخدا • ش: 288/15
فنخا: ج 18، ص 940

گزارش اشکال یا پیشنهاد